जीवनज्योती कृषी डायरी - भाग ९ : आंब्यांचे दिवस

AI म्हणजे काय? एक साधं सोपं स्पष्टीकरण

radha.png

AI म्हणजे नक्की काय?

AI (Artificial Intelligence) म्हणजे संगणकाला माणसासारखा विचार, समज, निर्णय किंवा निर्मिती करण्याची क्षमता देण्याचा प्रयत्न. पूर्वी संगणकाला माणसाने प्रत्येक नियम सांगितला की संगणक त्या बरहुकूम काम करत असे

उदा.
ग्राहकाचे वय 18 पेक्षा जास्त असेल तर फॉर्म स्वीकारा.

मनात जपलेली शाळा

बालवाडी ते दहावी या शैक्षणिक वर्षात माझ्या पाच शाळा झाल्या. पण त्याही आधी मी स्वतःची एक शाळा काढली होती.
मी लहान असताना काही वर्षं आम्ही एकत्र कुटुंबात रहात होतो. आम्हा भावंडात सगळ्यात मोठी चुलत बहीण विनया, मग माझे दोघं जुळे भाऊ शैलेश-महेश, त्यानंतर माझ्याहून थोडा मोठा माझा चुलत भाऊ अजय आणि सगळ्यात धाकटी मी.

Keywords: 

लेख: 

जुने दिवस - स्मरण रंजन - भाग ५

आता आमच्या दोघींचे काय? पण हरून बसेल ती आई कसली. शिलाई तर ती करतच होती तशातच कारखाना सुरू ठेवायचा निर्णय तिने घेतला. कच्चा माल शिल्लक होताच. ती कधीही घराबाहेर पडली नव्हती. तरी दादांना ती प्रत्येक गोष्ट विचारून घ्यायची. मला वाटते त्यामुळेच दादा गेल्यानंतर ती कारखाना चालवताना काही डगमगली नव्हती. शिल्लक होता त्या मालापासून तिने परत मिश्री च्या पुड्या तयार केल्या. आणि अण्णाला सांगितले दुकानदारांना पोहोच करायला. पुण्याला पण तिने माल पाठवला. कच्चा माल मागविण्यासाठी ड्राफ्ट वगैरे काढून कसा पाठवायचा ते विचारायला ती घरमालकांच्या आप्पांकडे गेली.

Keywords: 

लेख: 

मटकीच्या डाळीचा डाळकांदा

मटकीची डाळ आणली होती आमट्यांचे व्हेरिएशन व्हावे म्हणून.
एका प्रदर्शनात मस्त कांदा लसूण मसाला मिळाला. तो एका सुंदर ऑलिव्स च्या बाटलीत काढून ठेवलाय. त्यामुळे तो ड्रॉवर उघडला की दिसतो आणि सारखा वापर करू वाटतो.
परवा मटकीची डाळ दिसली आणि अचानक झणझणीत सोलापुरी डाळ कांद्याची आठवण झाली.
मग काय केला लगेच.

पाककृती प्रकार: 

जुने दिवस - स्मरण रंजन - भाग ३

माझे दादा कुठेही बाहेर निघाले की मला बरोबर घेऊन जात. सगळ्यांना सांगत हे आमचे शेंडेफळ म्हणून. माझ्या इतका त्यांचा सहवास माझ्या कोणत्याच भावंडांना मिळाला नाही. कारण ते जेव्हा लहान होते तेव्हा माझे दादा 1942 च्या लढ्यात उतरले होते. त्यामुळे सतत त्या कामात आणि जेलमध्ये असायचे. मला वाटते दादांची पण मुलांबरोबर राहायची हौस राहिली असेल त्यामुळे ते माझे खूप लाड करत, असे आता मला वाटते. विशेष म्हणजे माझ्या कोणत्याच भावंडांनी त्याबाबत माझा राग राग केला नाही. उलट त्यांनीही माझे लाडच केले. मला वाटते ते सगळे माझ्यापेक्षा वयाने मोठे असल्यामुळे असेल.

Keywords: 

लेख: 

जुने दिवस - स्मरण रंजन - भाग २

मी दुसरीत किंवा तिसरीत असेन. तेव्हा आम्हाला शाळेने कराड मधील मुतालिक वाडा आहे तिथे नेले होते. तिथे एक जण आम्हाला मुलांना गोष्ट सांगत होते.,'शक्तीपेक्षा युक्ती श्रेष्ठ'. तर ते गृहस्थ मला खूप आवडले. त्यानंतर ते एक दिवस चाळीतील कुणाकडे तरी आले होते, मी त्यांना कुठे पाहिले हे विसरून गेले होते. मी तिथेच खेळत होते. त्या ग्रस्तांना पाहिल्यावर का कुणास ठाऊक मला वाटले की हे माझ्या दादांचे मित्र आहेत. त्यामुळे मी दोन-तीनदा त्यांना म्हणाले की माझे दादा घरी आहेत. त्यांनाही वाटले कोण हिचा दादा आहे बघूया. मला म्हणाले चल तुझ्या दादांकडे.

Keywords: 

लेख: 

Award winning toilets in Norway

युरोप मध्ये सार्वजनिक स्वच्छतागृहात ९५ टक्के वेळा स्वच्छता असते. स्वित्झर्लंड मध्ये तर सुबक सजवलेली अनेक टॉयलेट्स पाहिली होती. मग इथे आता काय वेगळं असेल? मी फोटो पाहिले नव्हते, फक्त गुगल वर याबद्दल वाचलं होतं.

तिथे पोचल्यावर बाहेरून तसे नेहमी सारखेच वाटले. आत टॉयलेट पेपर, hand wash, गरम पाणी, हात पुसायला कागद हेही होतं. आणि एका भिंतीला पूर्ण काचेची खिडकी होती, ज्यातून पलिकडे वाहणारी नदी दिसत होती. And even before I realized I went back to औरंगाबाद एसटी स्टँड.

लेख: 

जुने दिवस - स्मरण रंजन - भाग १

माझ्या आईने तिच्या बालपणापासूनच्या आठवणी लिहिल्या आहेत, आणि त्या इथे सगळ्यांसोबत शेअर करायला मला परवानगी दिली आहे. भाग एक टाकला आहे. मैत्रिणींना वाचायला आवडल्या तर पुढचे भाग टाकेन.

Keywords: 

लेख: 

सिरकावाले प्याज - जैसलमेर स्पेशल

उत्तरेकडच्या सगळ्या धाब्यांवर भाज्या पंजाबी, हरयाणवी असो की राजस्थानी, ट्रान्सपोर्टवाले पब्लिक ताव मारून खाते ते सिरकावाले प्याज! कांदे व्हिनिगरमध्ये मुरलेले असल्यामुळे कितीही खाल्ले तरी तोंडाला कच्च्या कांद्यासारखा वास येत नाही म्हणून हे जास्त प्रसिद्ध झाले आहेत. आतापर्यंत सगळ्या रिल्समध्ये साधीच रेसीपी बघितली होती पण सर्च करताना सगळीकडे 'जैसलमेर की रेस्टॉरंट जैसी स्पेशल ' असा टॅग लावलेला दिसला. मग तसेच शोधून करून टाकले बाबा सिरकावाले प्याज!

पाककृती प्रकार: 

Taxonomy upgrade extras: 

पानी फाऊंडेशन - एक परिस - भाग २

१९६५ मध्ये सलग दोन वर्षे देशात पडलेल्या भयंकर दुष्काळाने भारतातील जनतेवर उपासमारीची वेळ आणली. अन्नधान्य आयात करुन लोकांचा जीव जगवणे सरकारला भाग पडले.

परत अशी वेळ देशावर येऊ नये म्हणुन हरित क्रांती जन्माला आली. त्याखाली जास्त उत्पन्न देणारी संकरीत बियाणे भारतात झपाट्याने विकसित झाली व प्रसारीत झाली. त्याआधीची प्रचलीत पारंपारिक बियाणे मर्यादित उत्पन्न देत होती.

Taxonomy upgrade extras: 

पानी फाऊंडेशन - एक परिस - भाग १

सत्यमेव जयते ही सिरिज साधारण २०१२ मध्ये प्रसारीत व्हायला सुरवात झाली. त्यात काही भाग शेतीसंबंधी होते. त्यात एक होता महाराष्ट्राच्या काही दुष्काळग्रस्त जिल्ह्यातली पाणीटंचाई आणि एक होता पिकांवरील किटकनाशकांमुळे शेतकर्‍यांमध्ये वाढलेले कर्करोगाचे प्रमाण.

कार्यक्रमाचा निर्माता आमिर खान याची या निमित्ताने शेतीविषयक प्रश्नांशी ओळख झाली.

Taxonomy upgrade extras: 

सोगेत्सु इकेबाना - पुषपरचना आणि बरंच काही

परवा ६/६ म्हणजे ६ जून हा जागतिक इकेबाना दिवस आहे. म्हणून या दिवसाचं औचित्य साधून इथे हा लेख आणत्ये. माझ्या अंगात अजिबात कलाकुसर नाही. त्यामुळे माझ्या फोटोग्राफीच्या “कौशल्या”कडे दुर्लक्ष करा :) बरेचसे फोटो खूप जुने आहेत.

Keywords: 

लेख: 

ना तो कारवाँ की तलाश है….. “इश्क़ : स्वतःला हरवून सापडण्याचा प्रवास”

काही गाणी अशी असतात की ती मनात निवांतपणे घर करून राहतात; पण त्यांचे खरे अर्थ मात्र काळाच्या ओघात, अनुभवांच्या साठ्याने आणि वयाच्या परिपक्वतेने हळूहळू उलगडत जातात. “बरसात की रात” मधली ही कव्वाली त्यातलीच एक.

लहानपणी बाबा जेव्हा हे गाणं लावायचे, तेव्हा मनात फक्त एकच विचार यायचा तो म्हणजे “कायच्या काय मोठ्ठं गाणं आहे!” ते ऐकण्याचाही कंटाळा यायचा. त्या वेळेस त्यातलं गूढ, त्याची खोली किंवा त्याचा आत्मा काहीच स्पर्शून जात नव्हता. मनात उमटणारा एकच शब्द “रटाळ!”

Keywords: 

कौन्? डोन्ट ओपन द डोअर Updated (शेवटचा भाग अपटेटेड.)

चॅप्टर १ : स्ट्रेन्जर इन माय हाउस
साधारण १९९९-२००० च्या आसपास राम गोपाल वर्मा-उर्मिला मातोंडकर-मनोज वाजपेयी या जबराट कॉकटेलचा अत्यंत स्केअरी थ्रिलर मुव्ही आला होता, ‘कौन’ !
एका रात्री उर्मिलाच्या घरात एक स्ट्रेन्जर घुसतो आणि सुरु होतो एक लपाछपीचा ट्विस्टस ने भरलेला थरार.. नक्की कोण कोणाला थ्रेट आहे, कोण कोणाला घाबरतय..प्रेक्षक पार कनफ्युज होतात !
तसाच काहीसा थरार गेल्या शुक्रवारी आम्ही अनुभवला !
२२ मे २०२६
मेमोरिअल डे लाँग विकेन्ड असल्यामुळे शुक्रवार दुपार पासूनच सगळीकडे सुट्टीचं वातावरण होतं !

Keywords: 

लेख: 

पिंक (अ)फेअर इन मुंबई

कालपासून फोटो टाकू की नको, टाकू की नको विचार करत होते. शेवटी मोह काही आवरेना, म्हटलं टाकावेच.

सध्या मुंबईचं अगदी जयपूर झालं आहे म्हणजे काय तर गुलाबी झाली आहे. गुलाबी थंडी वगैरे वाटेल कोणाला पण तसं अजिबात नाही. यंदा अगदी उशिराने मुंबईत छोट्या रोहित पक्षांचं (Lesser Flamingo) आगमन झालंय. त्यांच्या दर्शनासाठी सगळे हौशे-नवशे—गवश्यांची गर्दी झाली आहे.

img_6253.jpeg

img_6236.jpeg

नेपाळी चुकौनी

पुण्यात सध्या ऊन 'मी' म्हणत नाहीये तर हॉ हॉ हॉ असे भयानक राक्षसी हसत 'आम्ही' म्हणतंय! अक्षरशः होरपळून घरी आल्यावर गॅसजवळ काही करण्याची किंवा पोळी भाजी खाण्याचीही इच्छा होत नव्हती तेव्हा ही व्हायरल रेसिपी आठवली. केली आणि चक्क आवडली! थोडंच साहित्य असल्याने अगदी पटकन होते.

साहित्यः
दही - २ वाट्या (आमटीची वाटी)
उकडलेले बटाटे - मोठे दोन
कांदा - मोठा १
कोथिंबीर - मुठभर चिरलेली
एकेक टी स्पूनः लाल मिरची पूड, जिरेपूड, आमचूर पावडर,
मीठ चवीनुसार

पाककृती प्रकार: 

मिक्स भाज्यांचं लोणचं- नॉर्थ इंडियन स्टाईल

साहित्य-
भाज्या- कॉलीफ्लॉवर, मुळा, शलगम (टर्निप), गाजर, हिरव्या मिरच्या, ओली हळद, आलं.
सुके मसाले- पिवळी मोहरी, बडिशेप, मेथी दाणे, जिरं
फोडणीत घालायला- मोहरीचं तेल, ओवा, मिरी, हळद, कलौंजी (ऑप्शनल), मीठ, काळं मीठ, व्हिनेगर, कश्मिरी लाल तिखट, थोडा तयार लोणचं मसाला.

कृती-

पाककृती प्रकार: 

ImageUpload: 

मुगाची उसळ

आता ह्यात मुद्दाम पाककृती लिहिण्यासारखं काही नाहीये, तरीही माझ्यासारख्या सगळे पदार्थ विसरून आणि पुन्हा वाचून करणाऱ्यांसाठी लिहून ठेवतेय. कदाचित तुम्ही नेहमी करता त्यापेक्षा वेगळी चव मिळून जाईल.

पाककृती प्रकार: 

ऋग्वेद: स्थल आणि काल निश्चिती

आर्य स्थलांतर सिद्धांत

ऋग्वेदाचा निश्चित काळ ठरवण्याबाबत संशोधकांचे एकमत नसले तरी ऋग्वेदातील मंडलांच्या कालनुक्रमाबाबत तज्ञांमध्ये एकवाक्यता आढळते. आपण मागील भागात पाहिले की ऋग्वेदाच्या शाकल शाखेत एकुण दहा मंडले आहेत. भाषाशास्त्रज्ञांना असे आढळून आले की, ह्या दहा मंडलांची तुलना केली असता त्यातील भाषेत कालौघात झालेले बदल दिसून येतात. भाषाशास्त्र(Linguistics) आणि शैलीशास्त्र (Stylometric) ह्या दोघांच्या आधारे संशोधकांनी ऋग्वेदातील मंडलांचा खालील कालानुक्रम (Chronology) लावला आहे.

ऋग्वेद: आदिसाहित्याचा उगम आणि संरचनेचा मागोवा

ऋग्वेद म्हणजे जगातील आजच्या घडीला उपलब्ध असणारे सर्वात प्राचीन पुस्तक. ‘काय आहे ह्या पुस्तकात?’ असा प्रश्न पडला असेल तर त्याचे उत्तर आहे कविता! अगदी सोप्या भाषेत सांगायचे तर ऋग्वेद म्हणजे अनेक कविता संग्रहांचे संकलन आहे. वेगवेगळ्या कविंनी वेगवेगळ्या वेळी केलेल्या कविता असलेल्या पुस्तकांचा एकत्रित संच! ह्यातील प्रत्येक पुस्तकाला मंडल अशी संज्ञा आहे. आता हे संकलित वाङमय आहे म्हणजे त्याचे संपादन करणारी कुणितरी व्यक्ती असणार हे ओघाने आलेच. तर असे कितीतरी संपादक होऊन गेले ज्यांनी आपापल्या मतानुसार कविता आणि त्या पठण करण्याच्या पद्धतीनुसार ऋग्वेदाचे संपादन केले.

रौप्य

“परत हिचं काय अजून नवीन???”
हा प्रश्न पाडून धागा उघडलात का???
बरेच दिवसापासून रादर वर्षांपासून मनात हे सुरू करायचं होतं. पण या ना त्या कारणाने राहून जात होतं. भीती ही होतीच. इनव्हेस्टमेंट ची !
पण मारलीच एकदाची उडी.
सोन्याचे भाव कुठवर गेलेत यावर मी बोलूच नये खरं तर. सगळेच धस्तावलेले आहेत. काही महिन्यांपूर्वी काही हजारात मिळणारी वस्तू आता लाखात मिळू लागली आहे.

Keywords: 

उद्धरली कोटी कुळे

शबानाने पंधरा वर्षाआधी लिहिलेला हा लेख इथे पोस्ट करते आहे.

- मृदुला.
----

नेहमीप्रमाणे आज सकाळी मेल बॉक्स उघडला. कोणाचे काय स्टेटस अपडेट्स बघत होते--महेश च्या नावाखाली मराठीत ---उद्धरली कोटी कुळे, भीमा तुझ्या जन्मामुळे!

हं, आज १४ एप्रिल, आंबेडकर जयंती!

लेख: 

वैदिक साहित्य परिचय

वैदिक किंवा सनातन वाङमय म्हणजे केवळ धार्मिक ग्रंथ नसून संपूर्ण संस्कृतीचा 'Encyclopedia' आहेत. ज्यात भाषेपासून (व्याकरण) ते अंतराळापर्यंत (ज्योतिष) आणि आरोग्यापासून (आयुर्वेद) ते मनाच्या गाभ्यापर्यंत (उपनिषदे/दर्शने) सर्व विषयांचा ऊहापोह आहे. ढोबळ मानाने वैदिक वाङमयाचे दोन गटात वर्गीकरण करता येईल:

श्रुती साहित्य: ह्यात ऋग्वेद, सामवेद, यजुर्वेद आणि अथर्ववेद ह्या चार वेदांचा समावेश होतो.

स्मृती आणि इतर पुरक साहित्य: ह्यातील मुख्य घटक खालीलप्रमाणे

(एआय बरोबर जगण्याचा मंत्र) शंका आणि सबुरी

सत्याचा शोध हा मनुष्याच्या डोक्याला लागलेला कायमचा भुंगा आहे. सापडलेलं फळ खाण्याजोगं आहे की नाही, पाऊस पडेल की ऊन अश्या प्रश्नांपासून कदाचित सुरुवात झाली असेल; पुढे समोरचा माणूस मित्र असेल का शत्रू, दिवस रात्र का होतात, प्रत्येक जिवाच्या जगण्याचं काय प्रयोजन इथपर्यंत. माणसाला प्रश्नच प्रश्न पडत गेले. एक उत्तर मिळून ही प्रश्नशृंखला थांबत नाही ते एक, दुसरं म्हणजे मिळालेली उत्तरंही वेळोवेळी तपासून बघावी लागतात. कधी कधी जुने सिद्धांत पुढे चुकीचे ठरतात, नवे पुरावे हाती लागतात. याला आपण साधारणपणे प्रगती असं म्हणतो.

लेख: 

पाल-घर

स्पॉयलर अलर्ट - पुढील लेखात बिभत्स रस आहे. तो अगतिकते पोटी आलेला आहे. कोवळ्या मनाच्या वाचकांनी खरंच वाचू नये. चुकून माकून कुठेतरी "करुण" रस जाणवला, तर तोच योगायोग समजावा.

Keywords: 

माझी टर्किश माय

लंडनला पहिल्यांदा आले तेव्हा हातात नोकरीचे पत्र आणि चार दिवस राहायची एका बेड आणि ब्रेकफास्टच्या ठिकाणी सोय एवढेच होते. ना कोणी ओळखीचे आणि जे कोणी ओळखीच्यांच्या ओळखीचे त्यांचीही फार काही मदत करायची तयारी नव्हती. त्यामुळे तिथे पोहोचल्यावर बघुयात असा विचार म्हणण्यापेक्षा दुसरा पर्यायच नव्हता. नावाला शासकीय नोकरी, पण तोपर्यत सरकारी कर्मचारी या प्राण्याबद्दल भारतात जे काही माहित होते, ते काहीच या देशात लागू पडत नाही, हे कळू लागले होते. सुरुवातीचे काही दिवस, आठवडे इकडे तिकडे काढल्यावर एक आत्येभाऊ इथे असल्याचा शोध लागला.

लेख: 

पाने

Subscribe to मैत्रीण RSS