सकाळी ब्रेकफास्ट करायला गेले, तेव्हा एका अमेरिकन माणसाने गप्पा मारायला सुरुवात केली. Where are you from? या प्रश्नाचं उत्तर बरीच वर्ष बाहेरच्या देशात राहिल्यानंतर एका शब्दात देता येत नाही. मूळ भारतातून पण आत्ता जर्मनीहून आलो असं मी सांगितलं. जर्मनीत बऱ्याच ठिकाणी अमेरिकन आर्मी कॅम्प आहेत, तिथे तो दोन वर्ष होता, त्यामुळे त्या गप्पा झाल्या. रोज ब्रेकफास्ट मध्ये तेच ते प्रकार खाऊन कंटाळा आला होता, त्यामुळे थोडं खाऊन लगेच निघालो आणि १० मिनिटात ठरलेल्या ठिकाणी पोचलो. Antelope canyon - या जागेबद्दल फार उत्सुकता होती. भरपूर पैसे भरून टूर बुक केली होती. पार्किंग करून चेक इन काउंटर वर गेलो, चेक इन करून जिथून टूर सुरू होतात तिथे गेलो. अजून आधीच्या ग्रुपचे लोक जात होते. आमची वेळ झाली, नावाप्रमाणे एकीने बोलावलं, एका टाईम स्लॉट मध्ये साधारण ६० लोक होते, त्यांचे १२-१५ लोकांचे ग्रुप करून ते एकेका गाईड सोबत मग पुढे जाणार होते. आम्ही ग्रुप मध्ये १३ जण होतो, गाईडने स्वतःची ओळख करून दिली, काही नियम सांगितले, मुख्य म्हणजे इथे व्हिडीओ काढायला परवानगी नाही, खाली अरुंद खिंडीतून जायचं असल्यामुळे बॅग, पर्स यालाही परवानगी नाही याबद्दल सांगितलं. एकेक ग्रुप निघाला, तो पुढे गेला की पुढचा असे आम्हीही निघालो. पाच मिनिट चालत आलो lower antelope canyon सुरू होतात तिथे. इथेच खाली असं काही आहे हे लक्षातही येत नव्हतं, समोर नुसते ते केशरी लाल रंगाचं पठार आहे असं वाटत होतं. त्या घळीत उतरून दुसऱ्या टोकाने आम्ही बाहेर येणार होतो. पायऱ्या बांधलेल्या होत्या, त्यावरून खाली उतरून निघालो आणि एका वेगळ्या दुनियेत प्रवेश केला. पुढचा एक तास आम्ही केशरी रंगाच्या कपारीतून चालत होतो, काही अरुंद रस्ते, मधूनच जरा मोकळी जागा आणि वळसे घालत गेलेल्या दगडांमधून तयार झालेले विविध आकार, त्यातून दिसणारा आकाशाचा तुकडा हे सगळं बघताना बाकी सगळ्याचा विसर पडला होता. अद्भुत या शब्दाचा वापर इथे केला तर त्यात काही अतिशयोक्ती ठरणार नाही.

गाईडनेच फोन वर कोणत्या सेटिंग मध्ये चांगले फोटो येतील हे सांगितलं. ठराविक अंतरावर ती स्वतः प्रत्येकाचे Photo काढून देत होती.

गाईड छान गप्पिष्ठ होती. Navajo जमातीतले हे सगळे लोक, या वाळवंटी भागात अत्यंत धैर्याने राहणारे. शेती, पशुपालन हे मुख्य उद्योग. हा पूर्ण भाग, इथली पर्यटन स्थळं सगळं Navajo Nation मध्ये येतं. अमेरिकेचा भाग असला तरी या लोकांची स्वतःची सगळी सिस्टीम आहे. त्यांचा प्रेसिडेंट आहे, त्याचे पोलिस आहेत, या कॅन्यन काही कंपनीच्या मालकीच्या आहेत. Lower and upper अश्या दोन Canyon प्रसिद्ध आहेत. वर्षानुवर्षांच्या फ्लॅश फ्लड, वारा यातून हे कॅन्यन तयार झाले आहेत. Upper Canyon मध्ये सूर्यप्रकाश, काही ठराविक जागी येणारी तिरीप हे जास्त प्रसिद्ध आहे, त्यामुळे त्यांच्या टूर जास्त महाग आहेत आणि ३-४ महिने आधीच बुक होतात. Lower antelope साठी दोन टूर ऑपरेटर आहेत, जे भावा बहिणींचे आहेत आणि कौटुंबिक वादातून ते वेगळे झाले आहेत. आम्ही त्यातली Ken's Tour book केली होती. गाईड लोकांमध्ये पण वादविवाद सुरू असतात, कोण किती वेळ घेतं आहे, लोकांना कसं हॅण्डल करतात, उशीर करतात अशा गोष्टींवरून खटके उडत असतात हेही ती सांगत होती. तिचे आजोबा कसे घरगुती उपायच उत्तम असं म्हणून डॉक्टर कडे जायचे नाहीत, त्यांच्यासाठी हे सगळं आधुनिक युग वेगळं आहे, तिच्या लहानपणी सुद्धा तिथे कुठेही वीज पाणी यांची सोय नव्हती हेही तिने सांगितलं. इथला वारा बाधतो असं म्हणे त्यांचे पूर्वज सांगतात, त्यामुळे इथून घरी गेल्यावर माझी आई काही पदार्थ जाळून ते माझ्या भोवती फिरवते असं ती म्हणाली तेव्हा गंमत वाटली. तिने जे वर्णन केलं ते आपण दृष्ट काढतो तसंच काही वाटलं, पुन्हा एकदा जगभर काही गोष्टी कशा सारख्या असतात असं जाणवलं.

तासाभराने बाहेर आलो. बराच वेळ जमिनीच्या खाली आणि ते वळणदार रस्ते, डोळ्यांना दिसणारे वेगळे रंग यामुळे त्रास असा झाला नाही तरी जरा डोकं दुखायला लागलं. पण त्याच वेळी हे काही संपूच नये असं पण वाटत होतं. मी अजूनही त्या जागेवर पुन्हा जाऊ शकते इतकी त्याची भुरळ पडली आहे.

परत आल्यावर आधी काहीतरी खायला घेऊ आणि मग पुढे monument valley कडे जाऊ असं ठरवून निघालो. एक इटालियन ठिकाण होतं, स्नॅक्स होते तिथे, दिसायला छान दिसत होते म्हणून जे काही घेतलं ते पुन्हा अती गोड होतं. आमच्यासोबत असलेला थोडा खाऊ खाल्ला, फळं घेतली आणि Monument Valley कडे जायला.

Arizona मधून Utah मध्ये प्रवेश केला, घड्याळ एक तास पुढे गेलं. दोन्ही राज्यांच्या बॉर्डर वर ही व्हॅली आहे. हा सगळाच परिसर म्हणजे नैसर्गिक आश्चर्यांनी भरलेला आहे. विराण जमीन आणि मधूनच एखादा उंच खडक असं दिसायला लागलं. Monument Valley मध्ये पैसे भरून आत गेलो. नजर पोचेल तिथवर एकतर जमीन नाहीतर एकदम उंच सुळके असं ते चित्र होतं. पुन्हा पुन्हा नेमकं काय वर्णन करणार, शांतता आणि निसर्गाशी कनेक्ट करता येईल असं ते वातावरण होतं. काही सिनेमांच शूटिंग झालं आहे, त्याबद्दल माहितीचे फलक होते.

इथे Offroad ड्रायव्हिंग करत आतल्या सगळ्या पॉइंट्स पर्यंत एक राऊंड ट्रिप करता येते. यासाठी त्यांची टूर घेता येते किंवा SUV गाडी असेल तर आपणही जाऊ शकतो. आमची कॉम्पॅक्ट SUV होती; सुमेधच्या ड्रायव्हिंग वर पूर्ण विश्वास ठेवून निघालो. हा रस्ता खराब पेक्षाही खराब होता, थोडं थ्रिलिंग वाटत होतं, थोडा वैताग आणि भीती सुद्धा. गाडी बंद पडली तर काय अशी शंका होती. ठरलेल्या धुळमय रस्त्याने जाऊन काही पॉईंट्स पाहिले आणि मग अर्ध्या रस्त्यातून परत आलो. परत येताना एकाने हात दाखवून गाडी थांबवली, ते दोघं त्यांच्या गाडीत होते आणि आम्हाला का थांबवलं कळेना. प्रश्न आला की तुम्ही West Virginia मधून आले का? आम्ही प्रश्नार्थक चेहऱ्यानेच नाही असं सांगितलं, त्यावर तुमच्या गाडीवर दिसलं मी पण तिथला असं तो म्हणाला आणि मग एन्जॉय म्हणून पुढे गेला. ते दोघं लग्नाचा ड्रेस घालून होते आणि खास वेडिंग फोटो साठी आले होते. अगदी सुरुवातीच्या काळात पुण्यात MH २८ गाडी दिसली तर अप्रूप वाटायचं, पण तरी असं जाऊन थांबवून कुणी विचारलं नाही. आणि आता तर त्यात काही वेगळं वाटणार नाही. हा गमतीशीर प्रसंग लक्षात राहील.

परत येऊन कोल्ड कॉफी घेतली, तिथल्या दुकानात विंडो शॉपिंग केली. इथेही सुरेख वस्तू होत्या पण बॅग मधली जागा, किंमत या सगळ्याचा विचार करता काही खरेदी केली नाही.

इथून थोडं पुढे गेल्यावर एक ठिकाण आहे जिथे फॉरेस्ट gump या सिनेमाचं चित्रीकरण झालं आहे. तिथे पोचलो तेव्हा रस्त्याच्या मध्ये येऊन फोटो काढण्याची स्पर्धा असावी असं वाटत होतं. गाड्या आल्या की लोक बाजूला जायचे, पुन्हा जाऊन फोटो काढायचे. हे सगळं अमेरिकेत घडत होतं हे विशेष होतं. आम्ही रस्त्याचे फोटो काढले, त्यात लोक येऊ नये म्हणून जास्त वेळ गेला. मग सृजनला म्हणाले की एक तुला फोटो काढायचा आहे का, लक्ष देऊन गाड्या बघत पटकन एक फोटो काढला आणि लगेच परतीच्या रस्त्याला लागलो.

आता अंधार पडला होता, त्यामुळे प्रवासचा जरा कंटाळा आला होता. सरळसोट रस्ते, कुठेही मानवी वस्ती नाही, गावं नाही. याही रस्त्यात रेंज नीट मिळत नव्हती. त्यामुळे गाणी पण ऐकता येत नव्हती. आम्ही दोन वेगळ्या कंपनीचे सिम कार्ड घेतले होते, अधून मधून जशी रेंज मिळेल तेवढा वेळ काहीतरी ऐकत होतो. आता थकवा पण आला होता. शेवटच्या अर्ध्या तासात कधी एकदा हॉटेल वर पोचतो असं झालं होतं. शेवटी पोचलो, आराम केला. कपडे धुवून घेतले, बॅग भरल्या आणि झोपलो. बोट टूर साठी सृजन excited होता आणि Bryce Canyon साठी आम्ही..

क्रमशः

मधुरा देशपांडे -
१५-०५-२०२५