आज आपल्या देशाच्या प्रजासत्ताक दिनानिमित्त एक कथा तुम्हां वाचकांसमोर प्रस्तुत करते आहे.
देशासाठी जीवाची बाजी लावून लढणाऱ्या सैनिकाचं देशप्रेम आणि त्याग हा तर जगमान्य आहे. पण अशा प्रत्येक सैनिकाच्या पाठीशी उभा असलेला त्याचा परिवार हा बऱ्याचदा पडद्याआड राहातो.
माझी ही कथा त्या प्रत्येक सैनिकाला आणि त्याच्या परिवाराला समर्पित आहे- त्या परिवारातील सदस्यांच्या त्यागाला, त्यांच्या देशप्रेमाला समर्पित आहे.
कोणत्याही घरातले दागिने हे नुसतेच दागिने नसून त्याभोवती घरातल्यांच्या भावना ही गुंफलेल्या असतात. काही दागिने कुटुंबाचे पिढीजात म्हणून लाडके, काही आंनदाच्या क्षणांचे सोबती म्हणून आवडते. काहींच्या नुसत्या आठवणी ही मन अस्वस्थ करणाऱ्या. तर अशाच एका दागिन्याची ही मनाला भिडणारी गोष्ट.
मंगळूरमध्ये असतानाची गोष्ट. सकाळी पेपर आल्या पहिलीच बातमी वाचली आणि धसकले. नवर्याला म्हटलं, “अरे, ऐकलंस का? सिस्टर स्टोनमधला एक दगड पडला म्हणे” तो ऑफिसच्या गडबडीत असल्याने दगड माझ्याच डोक्यात पडला असता तरी काही फरक पडला नसता अशा आवाजात “आरेरे, वाईट झालं” वगैरे काहीतरी म्हणाला. पण रूखरूख लागून राहिली ती मलाच.
मी अमेरिकेत रहायला आले तेव्हा पानगळीचा ऋतू होता. भगवी, पिवळी, लाल, हिरवी पानं; सोनेरी, केशरी, पिवळट, धुळकट रंगाचे पायाशी पडलेले पानांचे गालिचे आणि रस्त्या रस्त्याच्या कडेला उभे असलेले उंच झाडांचे, मनाला आणि डोळ्याला दिपवून टाकणारे जिवंत कॅनवास; पानगळ होत असली तर हवेत नव निर्मितीची चाहूल होती असं मला वाटलं होतं. नवीन देशात ह्यापेक्षा दुसरं अनोखं स्वागत अजून काय असू शकतं? असं सगळं poetic वगैरे मला पहिले सात दिवस वाटलं असेल, मग साडे चार ला होणारा अंधार खटकायला लागला, थंडी बोचायला लागली.
माझ्या आईच्या पश्चात इतके वर्ष बहिणीने संभाळलेली तिची नथ अलीकडेच फार मोठ्या मनाने तिने मला दिली. त्याबद्दल तिचे खूप खूप आभार. मला स्वतःला नथ घालणे खरं तर आवडत नाही पण तरी ही आईची नथ तिने मला दिली हा मला माझा सन्मानच वाटला. त्यावेळी मला काय वाटलं ते शब्दात सांगणं कठीण आहे.
