पृथ्वीचे अंतरंग : ३. पृथ्वीची उत्क्रांती - ब

गेल्या भागात आपण पाहिलं की पृथ्वीच्या थरांच्या रचनेने अगदी आजच्यासारखं नाही परंतु बऱ्यापैकी सुनिश्चित असं रूप घेतलं होतं. पहाटेचे ३ वाजले होते!

आता पुढे पाहू-

ह्यादरम्यान सततच्या हालचालींमुळे ज्वालामुखींचे उद्रेक होत असत. त्यातून वेगवेगळ्या वायूंचं मोठ्या प्रमाणावर उत्सर्जन होई. त्यात बाष्पाचं प्रमाणही लक्षणीय होतं.

3.1.png

Keywords: 

हुरडा - फोटोफिचर

जानेवारी संपत आला की हुरडा पार्टीचे वेध लागायला लागतात. ज्वारीची कणसं किती भरली आहेत, कोवळी आहेत बघून अंदाज घेतला जातो. साधारण फेब्रुवारीच्या दुसर्‍या तिसर्‍या आठवड्यात हुरडा तयार होतो आणि अगदी आठवडाभरच राहतो. नंतर कणसं निबर होतात, थोडक्यात ज्वारी तयार व्हायला लागते.

Keywords: 

लेख: 

काही नव्या कलाकृती

क्रोशाच्या बऱ्याच कलाकृती इथे दाखवायच्या राहिल्या. मध्यंतरी एक मस्त मॉडेल मिळाली अनायसा Love तेही फोटो दाखवायचे होते.सो आज वेळ काढला. प्राची थांकु अॅंड लब्यु Kiss

1.
IMG_20170321_113106.jpg

2.
IMG_20170321_113203.jpg

3.
IMG_20170321_113239.jpg

4.

कलाकृती: 

आजचे गाणे

अनेकदा गाणी मनामध्ये रेंगाळत राहतात. आवडती असतात म्हणूनही, आणि जवळची असतात म्हणूनही.
अश्याच भावलेल्या जवळच्या आवडत्या गाण्यांचे शब्द इथे लिहू.

साद देती हिमशिखरे - कुआरी पास हिवाळी ट्रेक

तर इथे 'आपली मैत्रीण' चालू असताना मी लिहिले होते की, मला एक तरी हिमालयातला ट्रेक करायचा आहे. इथल्या मैत्रिणींनी शुभेच्छाही दिल्या होत्या, आणि अगदी लगेचच देवाने "तथास्तु" म्हटले असावे...

जानेवरीच्या शेवटच्या आठवडयातच ह्या ट्रेकबद्दल एका मैत्रिणीने वाचले. हो-नाही करता-करता माझे जायचे ठरले, आडोलासुध्दा गळ घातली होती, पण तिला आत्ता जमणार नव्हते...

तर १२ मार्च - १७ मार्च असा कुआरी पास ट्रेक करून मी शनिवारी परत आले, आणि खूप दिवसाची इच्छा पूर्ण झाली.
त्या आधी १.५ दिवस ऋषिकेशला होतो, त्यात गंगा-आरती, व्हाइट-वॉटर-राफ्टींग, आणि गंगेवर झिप लाइनही केले.

Keywords: 

असं असं घडलं...४. मध्ययुग आणि महाराष्ट्र

आधीचा भाग

( डिसक्लेमर : शिवाजी इतका हृदयाच्या जवळचा आहे की त्याला अहोजाहो म्हणताच येत नाही. तेव्हा कोणाच्या भावना दुखावल्या वगैरे जाऊ नयेत हिच इच्छा!
आदरार्थी बहुवचन! मराठी भाषेचं हे वेगळेपण कधी कधी भयंकर त्रासाचं ठरतं. माझ्यापुरता मध्यम मार्ग मी सर्वच वैचारिक लिखाणांपुरता काढला. तो म्हणजे आधुनिक कालखंडातील प्रत्येकाला आदरार्थी बहुवचन लावेन. प्राचीन, मध्ययुगीन काळातली व्यक्ती कितीही आदरणीय असली तरी तो आदर मी लिखाणात केवळ आदरार्थी बहुवचन वापरून करण्याएेवजी त्या व्यक्तीचे मोठेपण मांडून व्यक्त करेन.
आधुनिक कालखंड हा जास्त जवळचा असल्याने ह्या कालखंडातल्या व्यक्ती, अगदी जिवंत असण्याचीही शक्यता अाहे. तेव्हा या कालखंडातील सर्व, अगदी सर्व व्यक्तींना मात्र मी हे आदरार्थी बहुवचन वापरेन. काहींना हे खटकण्याची खूप शक्यता आहे. पण यात केवळ एक सोय अभिप्रेत आहे.)
_________________________________________________

लेख: 

हिमालय सफर

हिमालयाची सफर

निसर्ग आपल्या दोन्ही हातानी सौंदर्याची उधळण जर कुठे करत असेल तर ती हिमालयाच्या कुशीत. पांढरी शुभ्र पर्वत शिखर, हिरव्यागार दरया, त्यातून वाहणाऱ्या बर्फाळ नद्या, आकाशाचा वेगळाच मोहवणारा निळा रंग, वातावरणातील गुलाबी थंडी आणि त्याच्या बरोबर आपल्या इथे क्वचित अनुभवायला मिळणारी निरव, स्तब्ध शांतता!

गाठ

तिचा शालु त्याचा शेला
त्यांची मारलेली गाठ, कायमचीच...
खरतरं एकमेकांना दिलेलं
साताजन्माचं वचन अखेरपर्यंत निभावण्यासाठी!

त्याने वागावं कसही तिला स्त्रीत्त्वाचं दडपण
तिचं दडपण ही त्याला अनोळखी
तो मात्र मश्गुल, आपल्याच विश्वात!

तिच्या विश्वकोषात मात्र,
'स' ची बाराखडी,
संयम, समजुतदारपणा,
सहनशीलता, सोज्वळ,
आणखीही बर्या,च अपेक्षांची ओझी

त्याच्याकडे मात्र एकच शब्द
आणि तो ही अंतिम... "पुरुष"
आणि ती मात्र अजुनही अडकलेली
त्याच लडिवाळ गाठीमध्ये....

Keywords: 

कनुप्रिया

कनुप्रिया

पावा बोले राधा राधा
राधा रागे भरी हरि
कां धरी अधरी पावा
मी अधीर तू पावावा

बनवारीची बासरी
रागे भरी तू सांगावे
प्रिया कां होई बावरी
मी अधीर तिने यावे

बन्सी राधिका रुसले
डोळे कदंब डहाळी
मुरलीधर हसले
डोली करती कागाळी

वेणूधारीभय दावी
ध्यानमग्न मुद्रा धरी
सखा निद्रेतून उठवी
उठि उठि बा मुरारी

कनुप्रिया पुलकित
शोभिवंत मोरपीस
मनमंदिरी अंकित
छबी शामल राजस

मनमोहना वाजव
कर्णमधुर संगीत

कविता: 

पृथ्वीचे अंतरंग : २. पृथ्वीची उत्क्रांती - अ

पृथ्वीच्या जन्माची कहाणी आपण मागच्या लेखात पाहिली. तो काळ होता साधारण ४.५ अब्ज वर्षांपूर्वीचा! द्रव-घन पदार्थांच्या मिश्रणाने तयार झालेला, अतितप्त, सुनिश्चित रचना नसलेला एक ग्रह ते आजची स्तरांची रचना असलेली, जैवविविधतेने नटलेली ‘आपली’ पृथ्वी हे बदल काही अचानक घडले नाहीत. त्यामागे निश्चितच बरीच गुंतागुंतीची कारणं आहेत. वेगवेगळ्या भौतिक, रासायनिक, जैविक घटकांचे परस्परसंबंध आल्यामुळे घडत गेलेल्या रासायनिक क्रिया आहेत. हे सगळं थेट भूभौतिकशास्त्राशी निगडित नसलं तरी ‘पृथ्वीच्या उत्क्रांतीची’ ही संपूर्ण प्रक्रिया समजून घेणं गरजेचं आहे.

Keywords: 

जुन्या आठवणींना उजाळा - चंद्रभागेत पाणी सोडलय, बरं!

माबोवरचे माझे काही जुने ललित इकडे आणते आहे. हे त्यातले एक.

घरासमोरचा रस्ता ओलांडला की भलंमोठं पार्क आहे, त्युर्केनशान्झपार्क(Türkenschanzpark). ह्या पार्कमध्ये जायला जवळ जवळ १४-१५ प्रवेशद्वार आहेत. त्यातलं एक नेमकं आमच्याच घरासमोर. रस्ता ओलांडला की तुम्ही पार्कात. कदाचित म्हणुनच माझे पार्कमध्ये जाणे नियमित. ह्या पार्कमध्ये चालणे, पळणे नेहमीचेच. आलेल्या पाहुण्यांना शतपावली करायला घेऊन जायचे आमचे आवडीचे ठिकाण!

Keywords: 

लेख: 

गणेश वंदना

गणेश वंदना
गजवदना , गजेंद्रा, गणपती
तव स्तवना देई अल्पमती

शिवसुता संगे शोभती रिध्दि- सिध्दी
तव स्मरता देई सद् बुद्धी

प्रदक्षिणा घालूनी मातपिता तोषविले
तव चरणी मी नतमस्तक झाले

मोरया, मृत्युंजय, मंगलमूर्ति
तव प्रार्थिता होवो कामनापूर्ति

मूषकवाहना, शूर्पकर्णका, विनायका
तव भक्तांची हाक आता ऐका

प्रथमेश्वरा, ओंकारा, विद्याधरा
तव वंदिता जोडिले दोन्ही करा
विजया केळकर ____

कविता: 

मन

 कधी अचानक दिवस उगवतो 
खूपच वेगळा अगदी वेगळा 
त्याला रोजची घाई नसते 
जाण्याची गती नसते
            रेंगाळणाऱ्या वार्यासारख्या
            तो  थांबून थांबून चालतो 
            जुन्या  पुराण्या आठवणीना
            तो आठवत आठवत निघतो
सुखाबरोबर दुखाचीही गोष्ट निघते
मनातील कोपर्‍यामधील आठवणी उजळत
मधेच एखादी अनामिक हुरहूर दाटते 
आणि अशातच संध्याकाळ होते
           मन पुन्हा एकदा विचलत होते
          पूर्णपणे घुसळून निघते
          मग एखादी अशा मनामध्ये जागते
         उरलेल्या आयुष्याला पुन्हा दिशा देते

Keywords: 

कविता: 

असं असं घडलं...३. मध्ययुग

आधीचा भाग

इतिहासात प्राचिन, मध्ययुगीन आणि आधुनिक हे तीन प्रमुख कालखंड.
प्राचीन आणि आधुनिक युगांच्या मधले हे युग म्हणून मध्य युग. यालाच अंध: काराचे युगही म्हटले जाते.

कसे होते हे मध्य युग, का होते अंध:काराचे?

लेख: 

पहाट

पहाट
प्रभाती जागुनी झाडावरती
गोड किलबिल पक्षी करती
झाडामागे रवी जागला
मोदभरे संगती सकला

नभी दिसला चंद्र थकलेला
निरोप देण्या गेला शुक्र तारा
उरवी जेथे भेटे आकाशाला
उखा आणी तेथेच दिनकरा

भानू लाल गोल-मटोल झाला
उरुभागी मातेच्या पहुडला
लाली गाली,सर्वांगी चढली नीरी
व तरुशिरी उष्णीश सोनेरी

शीतल गंधित पावन वाहे
वार्ताहार तो उत्तम,वदे
संगे भूपाळी,ईश्वरा वंदूनी
संगे,सुप्त जीव जागे करुनी

कविता: 

इंटरमिटन्ट फास्टिंग

एप्रिल २०१६ पासून मी १८ किलो वजन कमी केले. वजनाशी माझं जन्मो जन्मी चे (कटू) नातं आहे. आणि प्रसूती नंतर बायकांना दिवस रात्र भेडसावणारा हा एक महत्वाचा विषय आहे. त्यामुळे त्याबद्दल लिहून कदाचित बाकीच्यांना मदत होईल असं वाटल . गेल्या दहा वर्षांत सतत व्यायाम आणि त्या वेळी जो योग्य आहार सांगितला जायचा, तो घेऊन मी वजन वाढीशी लढा देत होते. पण गर्भधारणे पूर्वीचा हा सगळा लढा माझ्या मनात फक्त माझ्या दिसण्याबद्दल होता. त्यामुळे त्याचे गांभीर्य मला फारसे कळले नव्हते. इथे आधी हे सांगायला हवं की कित्येक लठ्ठ व्यक्ती कुठल्याही प्रकारची शारीरिक व्याधी न होता अतिशय चांगले आरोग्य जगत असतात.

भाग ३ - आलं मनात आणि गेलो हिमालयात (पिंढारी ट्रेक)

काठगोदाम – बागेश्वर – लोहारखेत (९ जून २०१४)

Keywords: 

लेख: 

असं असं घडलं...(लेखमालिका)

तर इतिहास! नक्की काय म्हणजे इतिहास? अनेक काळ चर्चिला गेलेला हा विषय. त्याच्या सैद्धान्तिक चर्चेत मी इथे घुसणार नाही, आधीच म्हटलय की हा संशोधनपर लेख नाही. पण सर्वसामान्य जनतेत इतिहासाबद्दल असणाऱ्या समजांबद्दल, नावडीबद्दल, अतिरेकी आवडी बद्दल, नको इतक्या आग्रहीपणाबद्दल मला जरा बोलावसं वाटतय.
तर,

1. इतिहास म्हणजे सनावळ्या, इतिहास म्हणजे गाडलेली मढी उकरून काढणं, इतिहास म्हणजे राजांच्या गोष्टी, .....

2.इतिहास का शिकायचा? तर भूतकाळावरून काही शिकायचं, भविष्यकाळाचा अंदाज घ्यायचा, वर्तमान काळ जगताना मागील चुका न करण्याची खबरदारी घ्यायची, इतिहास म्हणजे शास्त्र/ कला/ गोष्टी,....

लेख: 

पृथ्वीचे अंतरंग

ही खरं तर पृथ्वीचीच गोष्ट, त्यामुळे तितकीच इंटरेस्टिंगसुद्धा. मला आवडलीये, तुम्हाला आवडतेय का ते पाहू या...
सर्वसाधारण रूपरेषा :

पृथ्वीची निर्मिती आणि इतिहास,
पृथ्वीवरची प्रारूपं,
सजीव जीवन,
अंतर्गत रचना,
तदनुषंगाने चुंबकीय आणि गुरुत्वाकर्षण क्षेत्र,
प्लेट टेक्टोनिक्स,
भूकंपशास्त्र.

Earth is for us, but just not ours!

लेख: 

माझी सगळ्यात चांगली व्हर्जन : मीच

ती एकटीच राहते म्हणे....
आणि तिचे रिलेशनशिप स्टेटस पण
काही कळत नाही बुवा....

कधी गळापडू मैत्री करत नाही
अन कधी विनम्र पणा सोडत नाही...

छ्या.. ह्या स्वप्नाळू बाईला
साच्यात बसवायचं तरी कसं ?!

मी कशी दिसते अन कोणावर प्रेम करते
या वरून मला ठोकुन ठाकून साच्यात बसवायचे
तुमचे प्रयत्न आहेत व्यर्थ.

मी फक्त मी म्हणून जगते आहे
समृद्ध, सुखी, स्वतंत्र, समर्थ.

तुमचे तुच्छ पूर्वग्रह आणि सामाजिक बंधने
तोडून विहरते आहे मी मोकळ्या निळ्या अवकाशात

कसलं ग्लास सीलिन्ग म्हणताय?!

माझं ज्ञान कमी पडत होतं ते शिकून
केलीये मी त्यावर मात.

Keywords: 

कविता: 

'लेडीज स्पेशल' (कथा)

आशुतोषने सकाळचा चहा पित असतांना नेहमीच्या सवयीने मोबाईल हातात घेऊन मेसेजेस, व्हॉट्स अप चॅटस,एफ. बी. बघायला सुरुवात केली. काही वेळातच त्याच्या स्क्रीनवर व्हॉटस अप पॉप अप आले. अमित अॅडेड यू....अम्याने नवा ग्रुप का तयार केला? असा विचार करतच आशुतोष त्या ग्रुपवर पोचला. अमित अॅडेड निखिल,अमित अॅडेड कुणाल असे एकापाठोपाठ एक मेसेजेस वाचत असतांनाच नंतरच्या मेसेजने आशुतोषला हसूच आले.

अमित चेंज्ड ग्रुप नेम टू ‘लेडीज स्पेशल’.

“अम्या... सकाळी सकाळी टाकली काय रे पहिल्या धारेची?” आशुतोषने पोस्ट टाकली.

पाठोपाठ निखिलही “XXXX, चार मुलांच्या ग्रुपचे नाव लेडीज स्पेशल? :thinking:

Keywords: 

लेख: 

पृथ्वीचे अंतरंग : १. जन्माची गोष्ट

भूगर्भशास्त्राचा अभ्यास आपल्यासाठी का महत्वाचा आहे हे आपण प्रस्तावनेच्या भागात पाहिलं. त्यानंतर साहजिकच पहिला प्रश्न पडतो तो म्हणजे पृथ्वीचा जन्म कसा झाला? सध्या तरी उपलब्ध असलेल्या माहितीनुसार केवळ आपल्याच ग्रहावर सजीवसृष्टी आहे. ह्यामागचं कारण काय बरं असेल?

ह्या भागात आपण ह्याचाच थोडक्यात आढावा घेऊया.

सूर्यमालेची निर्मिती

Keywords: 

आपलाचि संवादु आपणासि : तू कशी

अगदी लहानपणीची एक आठवण आहे. माझी एक नेहमी सोबत असणारी, अगदी घट्ट मैत्रीण. काही तरी खेळताना झालं भांडण. मला खूप राग आला, खूपरडू आलं की मी डोकं भिंतीकडे करून झोपून जायची. तशीच त्याही दिवशी भींतीकडे तोंड करून झोपले. पण डोळे टक्क उघडे होते. मला खूप खूप राग आलेला. का बरं ही अशी वागली? अशी कशी ग तू?
अन मग मला ती दारातून धाडदिशी बाहेर गेली ते आठवलं. मला खूप खूप रडू आलेलं.

मग थोडी मोठी झाले. माझी सगळ्यात आवडती बहिण. तीने एकदा एक गणित शिकवताना, बावळट आहेस का, असं काय करतेयस म्हटलं. झालं. पुन्हा भींत, धुमसणं, बहिणीचा वैतागलेला चेहरा आणि शेवटी माझं रडणं....अन मनात प्रश्न, अशी कशी ग तू?

लेख: 

गौरी नावाचं गारुड

आपण बहुतेक सगळे ठरावीक प्रकारचं, ठरावीक पठडीच आयुष्य जगतो. कुटुंबाची प्रेमळ आणि भक्कम चौकट, थोडा धाक- थोडे लाड असं लहानपण. शिक्षण - अर्थार्जन -लग्न. मग वंशवृद्धी. त्या आणि बाकी संसाराच्या जबाबदाऱ्या. किराणे - भाज्या- बँका - रुपये पैसे - कामवाल्या - तब्येती - आजारपणं, एक आणि दोन. पुढचं सगळं सारखंच. आपली मुलबाळ मोठी होतात आणि आपण म्हातारे. मग फक्त भूमिकेत बदल होतात. बाकी सगळा त्याच तिकिटावर तोच खेळ. पिढ्यानपिढ्या, वर्षानुवर्षे चालूच.

Keywords: 

लेख: 

न्यारे मसाले :-)

(मै उपक्रमातील माझ्या ओळखीतील काही भाग इथे देत आहे ज्यांनी वाचली नसेल त्यांच्या संदर्भासाठी )

लालबागला रहात असल्याचा फायदा घेत गेल्यावर्षी मी घरच्यासाठी मसाला केला. कमी श्रमात भरपूर काम हे जीवनाचं ध्येय असल्याने मी मसाल्याची रेसिपि थोडी अल्टर केली की मला हजार मसाले वापरावे लागू नये. एक मसाला वापरला की माझं काम व्हावं. खरं तर हा प्रयोग फसू शकत होता पण नशिबाने हिट झाला.

Keywords: 

पाने

Subscribe to मैत्रीण RSS