'कागद? कुठले कागद रे? मला नाही माहित'
सुमाच्या चेहर्यावरचे प्रश्नार्थक भाव पाहिल्याबरोबर तीरासारखा उठला अनु. जवळ जवळ उडी मारून तो काॅटखाली आणि आजुबाजूला शोधू लागला. कोनाड्यात, दप्तरात, काॅटच्या वर, चादरीखाली शोध शोध शोधलं. सर्वांनी त्याला थांबवण्याचा अयशस्वी प्रयत्न केला.
अनु इरेला पेटून काॅटखाली शिरला शोधायला. परत काही सापडलं नाही म्हणून तो दातओठ खात बाहेर यायच्या प्रयत्नात कुठल्याश्या टोकाला अडकून त्याचा खिसा फाटला. त्यातून भाजलेले शेंगदाणे बाहेर पडायला आणि जयंत आत यायला एकच गाठ पडली! सगळे जण ते पाहून हसायला लागले.

'अनु, ए बाळा'
सुमा अनुच्या कपाळावरची पट्टी काढत हळुच हाक मारली.
अनुने डोळे उघडले.
'मी नाही हनी बनीला रडवले डाॅक्टरकाका'
दुसर्या बाजूला अनुशेजारी बसून त्याच्या कपाळावर हात लावून पाहणार्या डाॅक्टरकाकांना बघून अनु तटकन उठून बसला काॅटवर.
त्याचं बोलणं ऐकून किंचित हसत डाॅक्टरकाकांनी stethoscope लावून तपासायला सुरूवात केली अनुला.
'काय अनुशेठ? कसं वाटतंय आता? बरं वाटतंय ना? की शाळेची वेळ टळल्यावर उत्तर देणारेस? '
अनुने डोळे उघडल्याबरोबर जयंतच्या येरझार्या थांबल्या होत्या. थोडं relax feel करत दोन्ही हात मागे बांधत अनुला विचारलं त्यांनी.

डीडीएलजेतून भूगोलाचा अभ्यास करता करता आम्हाला इतरही अनेक विषयांचे ज्ञानाकण सापडले. ते मोती नंतर चमकताना दिसल्याने आम्ही ते भूगोलाच्या बाईंना न दाखवता एका स्वतंत्र वहीत लिहून ठेवले. कधी उपयोगी पडेल सांगता येत नाही म्हणून ठेवलेल्या शेकडो गोष्टींपैकी ही पण वही आम्हाला कधीच उपयोगी पडली नाही. म्हणजे गरज असेल तेव्हा ही वही आठवत नाही, आठवली तरी सापडत नाही आणि जेव्हा सापडते तेव्हा गरजच नसते. तर असे बिन गरजेची महत्वाची माहिती खालीलप्रमाणे.

1.आपल्याला आपण कितीही सडपातळ वाटलो तरी पावसात उड्या मारत नाचू नये. पांढरे कपडे घालून उन्हात जावे, पावसात नाही.

"वो 'अरे पिटल' का बोर्ड है ना उसके बाद अंदर लेफ्ट मारो और सौ मीटर आवो.ब्लु और सिल्व्हर कलर का पाटी है उधर से अंदर आव.गेट पर फोटो निकालके लो"
"अरे पिटल क्या है? पिटला भाकरी का नया हॉटेल खुला है क्या?"
"नही वो मॅक्सकेअर हॉस्पिटल है.लेकीन उसका बहुत सारा अक्षर बुझ गया है ना, पुरा नाम बोलूंगा तो आपको समझ मे नही आयेगा."
.

काळाच्या एका टप्यावर निसर्गाने मानवामधे दोन मोठे बदल केले. आणि मानव इतर प्राण्यांहून वेगळा बनू लागला. एका बद्दल नेहमीच बोललं गेलं. दुसऱ्याचा मात्र अभावानेच उल्लेख झाला.

१. मानवाच्या मेंदूचा विकास झाला, त्याचे आकारमान वाढले. पर्यायाने त्याची बुद्धिमत्ता वाढली.

आणि

२. स्त्रीच्या प्रजनन काळाची सिमितता संपली. म्हणजेच विशिष्ठ काळातच तिची प्रजनन क्षमता असेल असे न रहाता ती कधीही प्रजनन करू शकेल अशी परिस्थिती निर्माण झाली.

या दोन्ही बदलांमुळे एका अर्थाने मानवी समुदाय, समाज निर्माण झाला असे म्हणावे लागेल.

या आधीचे भाग इथे वाचा
https://www.maitrin.com/node/869
https://www.maitrin.com/node/1363
https://www.maitrin.com/node/1365
https://www.maitrin.com/node/1391

वर्ष ३रे: दिवस २६वा

चिठ्ठी भाग 6: https://www.maitrin.com/node/3959

आकाशात चंद्र उगवला होता. जरासे थंडच होते वातावरण. अनु सैरावैरा धावतच होता. तो थेट सूटबूट काकांच्या घरासमोर आला आणि त्याच्या पायालगतचे काल्पनिक ब्रेक दाबल्यासारखं करून तो थांबला.
त्यानं हळूच कानोसा घेतला. बाहेर कुणीच नव्हतं. आतून संथ स्वरातली धुन ऐकायला येत होती. तो आत जायचं की नाही या संभ्रमात असतांनाच त्याला काही आवाज ऐकायला आले. कुणीतरी बोलत होतं. पण नक्की काय ते कळत नव्हतं. मग दुसरा आवाज कानी पडला. तो ऐकताच अनु झटकन गेटच्या बाजूला झाला आणि भिंतीशी लपला.

चिठ्ठी भाग 4 -
https://www.maitrin.com/node/3952

"अनु, बाळा, जा बरं पोलीसताई कडे हा गजरा नेऊन दे बरं. विसरली वाटतं नीलू. तसंच पेरू काढून ठेवलेत. ते त्या पलिकडच्या गल्लीत राहतात ना वकीलीणबाई, त्यांना दे. पाहुणे येणारेत त्यांच्या कडे. नेशील ना व्यवस्थित? ", सुमाने विचारलं.
"होssss"
असे ओरडून पिशवी सावरत रस्त्याला लागला अनु. नेहमी प्रमाणे घराबाहेर पडताच एखादा दगड हुडकून तो ठोकारत ठोकारत चालला होता तो.

चिठ्ठी भाग 2 - https://www.maitrin.com/node/3949

आतून अनुला आईबाबांचं बोलणे ऐकायला येत होते.
"कुठे उधळलेत चिरंजीव? आज तरी शाळेत जाणार का?"
"राहू द्या हो. चिंगी नाहीये ना इथे. म्हणून भिरभिरलाय जरा."
'कशी गोड माझी सुमाक्का!'

"काक्कुआज्जी!"
ती चिरपरिचीत हाक हवेत विरते न विरते तोच फाटक सताड उघडे टाकून तो धापा टाकत आत पळत आला. फाटकाची कडी त्याचा हात जेमतेमच पुरत असे. तरी तो प्रयत्न करून फाटक उघडायचाच. ती हाक शोभाताईंनाच उद्देशून आहे हे ताडले तरी मुग्धा बैठकीत आली.
"कोण आहे? "
अंगावर जेमतेम कपडे घालून त्याच्यापेक्षा मोठ्या टाॅवेलला सावरत उभ्या त्या बटूला बघून तिला हसू आलं. तरी तिने वरकरणी सरळ चेहरा ठेवत पुन्हा विचारलं, "कोण बरं?"
"अण्ड्राग"
"काय? Android?!", नव्यानेच अभ्यासक्रमात समाविष्ट झालेला course आठवला मुग्धाला.
"नै कै. अ..न..रा..ग"