मुख मेळेविण।पिल्लांचे पोषण।।ज्ञा.
किंवा
कासवांच्या पिल्लांना।दृष्टी होय पान्हा।।
जन्मतःच मेंदूत दिशादर्शक बसवलेले स्थलांतर करणारे पक्षी आहेत तसेच अनेक सजीव आहेत.
पण इथेतर चक्क पिल्लांना जन्म देण्यासाठी समुद्री कासवी सागरी प्रवास करून येते मंडणगड तालुक्याच्या 'वेळास समुद्र किनारी'.
सह्याद्रीच्या कुशीत तीन डोंगरांच्या कवेत वसलेले वेळास हे चिमुकले गाव आता प्रकाशात आलेय ते 'ऑलिव्ह रिडले ' या समुद्री कासवांच्या प्रजाती च्या प्रजनन व संवर्धन सोहळ्यासाठी.
हो एक नैसर्गिक अद्भुत घटनेचा सोहळाच.
फक्त इथे मानवी हस्तक्षेप एका सजग पर्यावरणीय पालकाचा.

(प्रस्तुत लेखमाला काही वर्षांपूर्वी वेगळ्या मराठी संकेतस्थळांवर ट्प्प्याटप्प्याने प्रकाशित झालेली आहे. शक्य तिथे त्या संकेतस्थळांचा उल्लेख टाळून बाकी लेखात कुठलाही बदल न करता इथे आणतेय. या लेखमालेच्या काही भागांवर प्रतिसादात चर्चा झालेल्या मुद्द्यांना मी लिहिलेली उत्तरं टिपेच्या स्वरुपात जोडत जाईन. तरीही यातलं काही मैत्रीणच्या धोरणात बसत नसेल तर अ‍ॅडमिन टिम नक्की कळवा.)

----

कोणत्याही घरातले दागिने हे नुसतेच दागिने नसून त्याभोवती घरातल्यांच्या भावना ही गुंफलेल्या असतात. काही दागिने कुटुंबाचे पिढीजात म्हणून लाडके, काही आंनदाच्या क्षणांचे सोबती म्हणून आवडते. काहींच्या नुसत्या आठवणी ही मन अस्वस्थ करणाऱ्या. तर अशाच एका दागिन्याची ही मनाला भिडणारी गोष्ट.

अक्कीला पण सांगायचं होतंच. आता शिबानीची रीअ‍ॅक्शन बघून जरा भीती वाटत होती. पण उशीर करून अजून वाट लागली असती.
म्हणजे चिडला नसता तो. सम हाऊ मलाच फार विचित्र वाटलं असतं ते. त्याच्या गर्लफ्रेंड बद्दल सगळ्यात आधी त्याने मला सांगितलं होतं.
हे त्याने मला स्पेसिफिकली सांगितलं नसलं तरी मला माहिती होतं ते.
"अक्की. " मी आनंदाने म्हणाले. बरेच दिवस झाले होते व्हिडिओ call करून.
" कशीयेस स्पॅरो? "
"मी मस्त आहे. तुला एक गोष्ट सांगायची आहे. पण त्याआधी तू पटकन तू कसा आहेस ते सांगून घे. कारण मला वेळ लागणार आहे. "

मोनार्क - १
मोनार्क - २
मोनार्क - ३
मोनार्क - ४

मोनार्क - १
मोनार्क - २

शिक्षण पूर्ण करताच डॉ. फ्रेड ऊर्कहट यांनी प्राणीशास्त्र हा विषय शिकवण्यास सुरवात केली. तरीही हिवाळ्यात अचानक गायब होणार्‍या मोनार्क फुलपाखरांचं कोडं मात्र त्यांना स्वस्थ बसू देईना. थोड्या निरिक्षणांती त्यांना दक्षिणेकडे जाणारी फुलपाखरं उन्हाळा सुरु झाला की परतांना दिसून आली.

आठवणीतला शिमगा:
होळी आणि गणपती उत्सव या दोन सणांना कोकणातल्या लोकांच्या उत्साहाला अगदी उधाण येतं. बाहेर असलेले चाकरमानी अगदी न चुकता गावचा रस्ता पकडतात. आमच्या लहानपणी शिमग्याची वेगळीच मजा असायची. वेगवेगळ्या गावचे खेळे, गोमुचे नाच आणि पुठ्ठ्याच्या पालख्या घेऊन येणारी मुलं आणि या सगळ्यात मुख्य संकासुर!

कॅनडातल्या एका छोट्या गावात रेल्वेलाईन शेजारच्या घरात खिडकीत बसून, रुळावरुन थडथडत धावणार्‍या मालगाड्यांची वाट बघत बसणं हा पाच वर्षाच्या छोट्या फ्रेडीचा आवडता छंद. मालगाड्यांची वर्दळ जेव्हा कमी होत असे तेव्हा रेल्वेलाईन पलिकडे पसरलेलं मोठ्ठ्च्या मोठ्ठं माळरान न्याहाळत बसणं हे फ्रेडीचं अजून एक काम. हिरव्यागार गवतात उगवलेली पिवळी-पांढरी रानटी फुलं,त्यावर घोंघावणार्‍या मधमाशा, रंगीबेरंगी फुलपाखरं, मधनूच भिरभिरणारे चतुर, फ्रेडी आपल्या पिटुकल्या डोळयांनी तासनतास निरखत बसे. एके दिवशी मांजरीच्या पिल्लासारख्या मऊमऊ अंगाच्या मधमाशीला पाहून अगदी न रहावल्याने फ्रेडी धावतच तिला पकडायला गेला.

कथामालिका.. त्यानंतरचे दिवस ..

काही लोक असे असतात की ते आपल्या आयुष्यात येण्यापूर्वी सारंकाही सुरळित चालू असतं; आणि यांच्या येण्याने आपल्या आयुष्यात वादळ येतं.. तर माझ्या आयुष्यात ज्यांनी अशी वादळं आणली त्यापैकी एक म्हणजे 'सुषमा'. आता खरंतर तिचं नाव सुषमा नाहीये.. तिचं नाव मला माहितीच नाहीये. इतक्यादा भेटून, मनातल्या भावना शेअर करून सुद्धा एकमेकींची नावं आम्ही कधीच विचारली नाहीत. पण मला का कुणास ठाऊक तिचं नाव 'सुषमा'च असणार असा विश्वास आहे.. आणि माझ्यापुरतं तरी या 'वादळी' बाईचं नाव सुषमाच असणार आहे.

महिला दिन: सुरुवात आपल्या घरापासून !

8 मार्च जागतिक महिला दिन जवळ आला की सुरुवात होते ती स्त्रिया किती मोठ्या पदांवर काम करतायत, कशा प्रत्येक क्षेत्रात पुढे गेल्यात याबद्दलच्या भारंभार भाषणाची! खूप साऱ्या स्पर्धा, सोशल मीडियावर शुभेच्छा... चला एक दिवस साजरा झाला की परत तेच रोजचं रहाटगाडगं सुरू होतं.