न आवडलेली पुस्तकं

ह्या विभागात आवडलेल्या पुस्तकांबद्दल लिहावं अशी सूचना आहे. अशी पाटी दिसली की ती तोडून काय होतं हे बघितल्याशिवाय मला समाधान लाभत नाही. (उगाच नाही माझ्या घरात एक मांजर!) तर हा धागा न आवडलेल्या पुस्तकांबद्दल. अपेक्षा अशी आहे की 'सनातन.ऑर्ग'सारखी स्वस्त करमणूक छाप पुस्तकं नाहीत, तर जरा आब बाळगून असलेल्या लोकांचं लेखन, किंवा पुस्तकांबद्दल तुमच्या तक्रारी काय आहेत हे लिहाल. एरवी चेतन भगत बौर्य आहे यात काही नावीन्य नाही.

ते एक वर्ष- १

पार्श्वभूमी

परवाच वर्तमानपत्रात बातमी वाचली- ट्रेनच्या पहिल्या वर्गाच्या डब्यात स्त्रियांची अरेरावी आणि परत एकदा ’ते एक वर्ष’ डोळ्यापुढून तरळून गेलं. ते एक वर्ष जेव्हा मीही पुणे-मुंबई-पुणे असा प्रवास केला होता. ते एक वर्ष ज्यामध्ये मला कित्येक अनुभव पहिल्यांदाच मिळाले. ते एक वर्ष जेव्हा ख-या अर्थाने मी स्वत:च्या पायावर उभी राहिले आणि ते एक वर्ष जेव्हा मी एका झॉंबीसारखी जगले. ते एक वर्ष- खूप खूप वर्षांपूर्वीचं, पण अजूनही लख्ख आठवणारं आणि मधूनच ’आता मला लिहून काढ म्हणजे निचरा होईल सगळा’ असा टाहो फोडणारं ते एक वर्ष.

लेख: 

भटकंती साडेआठ.

भटकंती - ८.५

तदाओ आन्दो.

तदाओ आन्दो नावाच गारुड एखाद्या लेखात मावणारं नाहीच. म्हणून हा साडे आठवा लेख.

अवचित सापडलेला एखादा सिनेमा भावतो आणि त्या दिग्दर्शकाच झाडून सगळ शोधुन पाहाव लागत ना , तसच झाल ह्या आन्दो सान च. 'चर्च ऑफ लाईट ' चे फोटो अन लहानसा लेख सापडला अन शोधयात्रा सुरु झाली. विद्यार्थीदशेत जे सापडल ते अनुभवांती उमजायला लागल. आणि नंतर त्या इमारती प्रत्यक्ष पहाण्याचीही संधी मिळाली.

असंही जोडलेलं एक नातं...

चार वर्षाची मुलगी आणि वर्षाचं बाळ मागे सोडून ती भरल्या संसारातून निघून गेली. गेली म्हणजे खरंच गेली, देवाघरी. घरावर दु:खाचं सावट पसरलं. पसरलं म्हणजे काय? घराला व्यापून राहिलं. कुठे जावं, काय करावं, महेशला काही सुचत नव्हतं. घरात काय चाललं आहे? मुलांचं काय? यापेक्षा तिच्याशिवाय आपण आयुष्यं कसं काढणार हाच एक विचार डोक्यात होता त्याच्या. अशी वेळ सांगून थोडीच येते आणि कुणावर आलीच तर त्याला काय होत असेल हे त्याचं त्यांनाच माहीत. कारण अशा दु:खाची कल्पना करणं शक्यही नाही आणि अशा कल्पना करूही नयेत. पण काय करणार? त्याच्यावर ती वेळ आली होती. घर लोकांनी भरलं होतं. जो तो जमेल तशी मदत करत होता.

लेख: 

उतू नका मातू नका फुकट काही घालवू नका - रिसायक्लिंग किंवा अपसायक्लिंग

विनीचा अपसायक्लिंगचा धागा आल्यापासुन डोक्यात होतं की एक कॉमन धागा काढूया, कारण आपण सगळेच काही ना काही रिसायक्लिंग किंवा अपसायक्लिंग करत असतो आणि आपण बनवलेल्या कलाकृतीचा आपल्याला मनोमन अभिमानही वाटतो. पण आपण प्रत्येकीने स्वतःच्या वस्तुंचा वेगळा धागा काढून त्यात फोटो टाकावेत एवढ्या क्वांटिटिमध्ये नसतात आपल्या वस्तु हे आपल्यालाही माहित असतं सो आपण बनवलेल्या अशाच थोड्या फार अपसायक्लिंगसाठी हा धागा वापरुया.

Keywords: 

"मिड पॉईंट रिव्ह्यू" - किल्ला (चित्रपट)

किल्ला
किल्ला रिलीज झाला तेव्हा अगदी बघायचाच होता .एक तर त्याच्या प्रोमोज मुळे आणि चित्रपटातल्या गुहागरच्या शुटींग मुळे. गुहागर हे माझ आजोळ असल्याने आणि लहानपणापासून "मे" महिन्याच्या सुट्टीत दरवर्षी गुहागरला जात असल्याने गुहागर मोठ्या पडद्यावर कस दिसेल ते बघण्याची ओढ जबरदस्त होती :)

तर आत्ता चित्रपटाविषयी :

चित्रपटाच घोषवाक्य आहे "तुमच्या मुलाच्या मनातल तुम्ही ओळखता का ?"खर तर कोणतेही आई -वडील आपल्या मुलाच्या मनातल ओळखतच असतात. पण मुलांच्या मनातल ओळखून त्या प्रमाणे कृती करण त्यांना शक्य असत का/जमत का? किव्वा त्यांच्या ते आवाक्यात असत का? हा कळीचा प्रश्न आहे.

भटकंती ८

भटकंती - ८ तदाओ आन्दो .

आर्किटेक्चरला असताना कॉलेज ला दांडी मारून केलेले उद्योग पण समृद्ध करणारे होते.

उगाच एम८० वर डेक्कन वरून , मुळशी, कोंढवा, बाणेर वगैरे उन्हात भटकून तथाकथीत कंटेपररी ( पुण्यात चुकार एखाद दोनचार उदाहरण वगळता दुष्काळ होता तेव्हा ) आर्किटेक्चर चा अभ्यास! कंटेम्पररी , समकालीन हा शब्द आवडायला लागला होता. एक प्रकारच सबकल्चर/ कल्ट होउ घातलेले आम्ही काही बॅक बेंचर्स! पुण्यात काहीही नाही ह्यावर शिक्कामोर्तब करून, जगात इतर आर्किटेक्ट कसे विचार करतात , व्यक्त होतात , रुढ पायंडे मोडताना काय आणि कसा संघर्ष करतात. हे समकालीन नमुने बाकी कुठे कुठे काय आहेत? ह्याचा शोध चालू झाला.

भटकंती ७

विविध ठिकाणी पाहिलेल्या इमारती, वाचलेली पुस्तके , गंध, चाखलेले पदार्थ ,ऐकलेली गाणी याना एका माळेत बांधणार यडच्याप मन आहे माझ. वरवर पाहता एकमेकाशी काहीही संबध नसता देखिल एकामागे एक फ्रेम्स उलगडातात.

बुद्धिबळ

बुद्धिबळ शिकून घे!
तू नेहमी सांगायचास..

आयुष्यात कोण कसे
डावपेच खेळतोय;
समजायला उपयोग
होतो म्हणे त्याचा..

तू म्हणालास म्हणून;
शिकून घेतलं मी ते ही

पण; काळ्या पांढऱ्या सोंगट्या
अशी विभागणीच नसते
खऱ्या आयुष्यात

हे "चेकमेट" झाल्यावर
लक्षात आलं बघ

कविता: 

पूल

तुला कळलं असेलच म्हणा,
कालच्या वादळी पावसात
आपल्या गावांना जोडणारा
पूलच मोडून गेला

तसं गाव नेहमीच्या
कामकाजात व्यग्र आहे;
पूल तुटल्याने काय ते
दळण्वळण फक्त बंद आहे

तसही स्वयंपूर्ण असल्याची
भावना इतकी तीव्र आहे
की आता दोन्हीकडून
परत पूल बांधायचे
प्रयत्नही होण कठीण आहे

हे देखील तुला कळलं असेलच म्हणा..

कविता: 

खेच ( वेगळी)

(मृ ने वापरला शब्द वेगळ्याच संदर्भात... त्याची कविता एक टिपी म्हणून तिथेच लिहिली. पण तो शब्द वेगळ्या अर्थाने मनात भिरभिरू लागला. अन मग ही उतरली मनातून खाली...)

तू म्हणालीस नजरेनेच
अन मी तुला जवळ खेचलं...
मनापासून हसलीस
अन लाजलीसही...

कित्तेक दिवस लोटले...
ना तू नजरेने काही बोललीस
अन मी ही नाहीच वाचले
तुझ्या अव्यक्त मनातले...

संपलीच का ग आपल्यातली
एकमेकांमधली,
ती हवी हवीशी
खेच...

कविता: 

भटकंती ६

२०१२ च्या उन्हाळी सुटीत मी , माझा लेक , माझी मैत्रीण आणि तिची लेक असे जर्मनीच्या दौर्‍यावर गेलो होतो. टिनेजर मुल बरोबर ,त्यातही जर्मनी ला जातोय त्यामुळे गाड्या आणि फुट्बॉल अजेंडावर होतच. एक आर्कीटेक्ट म्हणून माझ्या लिस्टीत २ स्टेडियम होती . केव्हापासून पाहायची होती. फिरून अनुभवायची होती. हळूच मी , मैदानं बघायचीयेत ना ही पण दोन बघून टाकू म्हणून ऐनवेळी घुसवली.

जर्मनी मधे २ वेळा ऑलिंपिक होस्ट केल गेल. १९३६ आणि १९७२. नव्यानी स्टेडियम्स बांधली गेली. दोन्हीही त्या त्या काळात एक स्टेटमेंट करण्याकरता बांधले गेले.

भटकंती ५

लग्नाला गेले मी ओसाका पुरा..

माझ्या भटकेपणात मौज आणणारी, काही अनपेक्षित दिसलेली इंद्रधनुष्ये आहेत. उन पावसाचा खेळ पहाताना ,ओल्या मातीचा वास घेत , अचानक दिसलेली कमान , अजूनही 'हैला कस्ल भारी' अस वाटवते, तसेच हे भटकंतीत अचानक ठाकलेले प्रसंग !!

भटकंती ४

भटकंती ४

द वॉल

द वॉल , द्रविड ? नै हो अजून भेटला .
चीनची भिंत? हो त्यावर पण एकदा लिहीन. पण आजची भिंत बर्लिनची आहे.

ही पहिल्यांदा ऐकली /वाचली इतिहासाच्या पुस्तकात. दुसर्‍या महायुद्धानंतर चक्क एका मोठ्या शहराचे २ तुकडे करणारी भिंत. मग रिडर्स डायजेस्ट मधे १,२ कथा वाचल्या ग्रेट एस्केप नावाच्या. पुर्व जर्मनीतून पश्चिम जर्मनीत केलेली पलायनं . तेव्हा फार उत्सुकता वाटाली होती या भिंतीबद्दल , इतकी की माझी एक पेन फ्रेंड होती जर्मनीची ,अर्थात पश्चिम जर्मनीची! पण ह्या माझ्या पत्रमैत्रीणीला ती अगदी स्विस बॉर्डर वर असल्यानी भिंतीबद्दल आस्था नव्हती ना खेद.

भटकंती - ३

असंच काही बाही.

आयुष्यात काही भारी माणसं भेटतात. विविधरंगी, प्रसंगी चक्रावून टाकणारे, विचार करायला लावणारे अनुभव देऊन जातात.

ह्या उन्हाळी सुट्टीत मी आणि माझा मुलगा, वय वर्षं १४, जर्मनी भटकायला गेलो होतो. १२-१३ दिवसांत, बर्लिन, म्युनिक, स्टुटगार्ट, हायडेलबर्ग असा ढोबळ प्लॅन होता. जर्मन फुटबॉल आणि जर्मन गाड्या हे लेकाचं माझ्याबरोबर येण्याचं कारण.

भटकंती - २

भटकंती आणि टूर ह्या दोन शब्दांत एक फरक आहे.

कुठे जायचं? कसं जायचं? किती दिवस? काय काय करायचं? खाण्यापिण्याची सोय काय? आधी जाऊन आलेलं आहे का कोणी? थोडक्यात, परीटघडीचा प्रवास म्हणजे टूर.

अस्मादिक भटकंतीवर जास्त विश्वास ठेवणारे. एकदा कुठे जायचं आणि किती दिवस ते ठरलं, की बाकीचं जसं समोर येईल तसं. माणसं भेटायला हवीत, तिथलं खाणं पिणं, गाणं, इतर कल्चर, इमारती, त्यावरुन होणारी त्या गावाची ओळख, सार्वजनिक ठिकाणं, पार्क्स, म्युझियम्स, रेल्वे, ट्राम, त्यामधे दिसणारी तिथली जनता, त्यांचा पेहराव , लोकल ते ग्लोबल फुटट्टीवर त्यांचा नंबर शोधणं हे माझे आवडते विषय.

भटकंती -१

भटकंती -१

लहानपणी सायकल चालवता यायला लागली तो माझा पहिला प्रवास!
आपापलं, मनसोक्त, अकारण भटकणे!!

हळूहळू त्या प्रवासाची म्हणा, अथवा अनुभवाची, चटकच लागली. शाळेतून येताना, पुणे ३० ते गुलटेकडी, रोज नवीन रस्ता असो, वा गडकिल्ले असो, आजीच्या गावाला म्हशींच्या मागे जाणे असो वा शाळेतून गुंजवणी खोर्‍यात विविध उपक्रमांसाठी जाणे असो. मला मनापासून आवडणारी गोष्ट , भटकंती!!

वय (महाविद्यालयात प्रवेश) वाढलं (अक्कल नाही) तेव्हां हे सगळं म्हणजे काय नक्की आवडतंय, हा विचार सुरु केला.

- ह्यासाठी मेंदू इतका का झिजवायचा
- नवीन माणसं /नग /वल्ली भेटतात
- नवीन जागा पहायला मिळतात.
- असेच भटके लोक भेटतात.

शाळेचं वेळापत्रक आणि चटई

लेकीची शाळा, नविन वर्षं सुरू झालं आणि अचानक मला माझ्या शाळेतली एक गमाडीगंमत आठवली. लेकीला ती शिकवण्याच्या निमित्ताने बर्‍याच दिवसांनी हस्तकलेचा अनुभव घेतला.

ती गंमत म्हणजे शाळेचं वेळापत्रक. आठवतंय का कोणाला? पुठ्ठ्याचं, दोन्ही बाजूनं उघडणारं आणि जादूनं केवळ तीनच दिवसांचं वेळापत्रक दाखवणारं? आठवलं?

Keywords: 

कलाकृती: 

टाकाऊतून टिकाऊ : मेणबत्ती

चहाचा मग आतून जरा काळा दिसायला लागला म्हणून तो बाजूला पडला होता. पूर्णपणे पांढरा असल्याने बाहेरून रंगवून त्याचा पेनस्टँड वगैरे करावा म्हणून जपून ठेवला होता.

माझ्या कडे असलेल्या कँडलजार मधील सुगंधित मेणबत्ती पेटायला त्रास होत होता कारण वात छोटी आणि आजूबाजूला मेण जास्त अशी परिस्थिती निर्माण झाली होती. बरं त्याचा सुगंध इतका मस्त आहे की ते मेण तसंच टाकून द्यायला जीवावर येत होतं.

Keywords: 

कलाकृती: 

वसंतोत्सव लई भारी

१९७४ मध्ये माझा चुलत भाऊ उच्च शिक्षणासाठी हॉलंडला गेला होता. परत आल्यावर त्याच्याकडून अ‍ॅमस्टर डॅम शहराचे वर्णन ऐकले होते. व त्याने बहिणी साठी आणलेल्या बारीक विंडमिलचे डिझाइन असलेल्या नाजून चेन मधील पेंडंट व कानातल्यावर एक नजर फार आसूसून टाकली होते. इथे एकदा जायलाच पाहिजे ते तेव्हा पासून मनात होते. ती सवड आत्ता मिळाली २०१६!!!!

Keywords: 

माझे रिसायकलिंग /अप्सायकलिंगचे प्रयोग - २

बेकरी प्रॉडक्ट्स सोबत माझा मजेदार खेळ सुरु असतो. ठरवलं तर बिस्कीटं, ब्रेड, खारी, केक, नानकटाई अशा चविष्ट गोष्टींपासून मी आरामात दूर राहू शकते पण एखाद्या बिस्किटाची किंवा केकची चव आवडली तर मात्र एखादा बाईट घेऊन सोडणं महाकठीण काम होतं. त्याचा पॅक संपल्या शिवाय चैन पडत नाही

Keywords: 

कलाकृती: 

हुरहूर

बरसायची वाट पाहून
जिवाची काहिली व्हावी...
आणि येतो येतो म्हणत
त्याने नुसतीच हूल द्यावी!

आता नाहीच बरसणार
म्हणत मनाची तयारी करावी;
तेव्हाच नेमकं त्याला
बरसायची हुक्की यावी...

मन पुन्हा हळवं हळवं,
बेटं तयार त्याच्या भेटीला...
परत ऊन पावसाचा
खेळ त्याच्या वाटेला!

खर सांग, तू ढवळ्या
नि पाऊस पवळ्या आहे ना?

मनातले काहीतरी

प्रसंग - १

५ वीची शाळा नुकती सुरु झाली होती. नवीन शाळा, दर तासाला बदलणारे शिक्षक, एकटीने सुरु केलेला बसचा प्रवास सारेच अप्रुपाचे.
असाच एक प्रसंग - बसने शाळेतुन घरी येतानाची नेहमीचीच गर्दी. चुकुन बसायला जागा मिळाली. मधे एका स्टॉपवर पुढच्या दाराने एक आजी चढतात. शाळेत, घरी शिकवल्याप्रमाणे पटकन उठुन आजींना बसायला जागा दिली, पण आजींचा त्या जागेवर बसायला नकार. डोळ्यातल्या पाण्याला कसेबसे थोपवत प्रवास पूर्ण करुन घरी येइपर्यंत चेहरा नीट करायचा प्रयत्न सुफळ.

प्रसंग - २

Keywords: 

आधारगट: 

अजूनही चांदरात आहे..!

आज अचानक नवीनच काहीतरी जाणवलं. तुझ्या माझ्या अनेक क्षणांमधलं चंद्राचं लोभस अस्तित्व. खूप वेळ खोल विचार करत गेले तसं चंद्राचं प्रतिबिंब अधिकच ठळकपणे दिसू लागलं फक्त आपल्या दोघांच्या भावविश्वातलं. तसं पाहिलं तर या जगात आपण सतत आपापल्या व्यापातापांनी, माणसांनी वेढलेले. सतत एखाद्या भट्टीतली आग भगभगत रहावी तसा रोजचा व्यवहार, रोजची कामं, कर्तव्यं धगधगत असतात आणि तू, मी आणि आपल्यासारखे असंख्य तपस्वी ऋषीमुनी 'मां फलेषु कदाचन' (अर्थात हे जास्तच उदात्तीकरण झालं, पण 'करायचं म्हणून') वृत्तीने कर्माच्या समिधा त्या कर्तव्ययज्ञात अर्पण करत असतो.

Keywords: 

देवभूमी २

आमचा पुढचा टप्पा होता ऊखीमठ. साधारण सात तासांचा प्रवास होता. सगळा रस्ता डोंगरातला असल्याने 'घाटातली वाट, काय तिचा थाट, मुरकते गिरकते, लवते पाठोपाठ' असा प्रकार होता. सतत इतके तास बसमधे, तेही अशा रस्त्यावर जरा त्रासाचे, म्हणून आम्ही ब्रेक-जर्नी करायचे ठरवले. तसेही वाटेतली दोन ठिकाणे परत बघायची मला उत्सुकता होतीच. आणि नवर्‍याने 'तू ठरव काय ते' असे जाहीर केल्याने त्याची संमती होती.

Keywords: 

पाने

Subscribe to मैत्रीण RSS