सीएसएफ लीकचे निदान झाल्यावर न्यूरो सर्जन, स्पेशल इएनटी सर्जन वगैरे लोकांच्या तारखा जुळून आठवड्याने सर्जरीची तारीख मिळाली ती नेमकी गणेश चतुर्थीची. जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये सोय नसल्यामुळे, पणजीच्या मोठ्या हॉस्पिटलमध्ये सर्जरी करायची ठरली. नोराच्या आजाराबद्दल घरी सगळ्यांना सांगितल्यावर लोक फारच तणावात आले. ममाने सर्जरी शब्दानेच बीपी वाढवून घेतलं. शेवटी नोरानेच निर्णय घेतला. पलाश एकटाच तिच्याबरोबर जाईल आणि माया डॅडींबरोबर ममावर लक्ष ठेवेल. पलाशच्या घरी गणपतीची गडबड असणार होती.
"दॅट वॉज अ बॅड आयडिया." पलाश कुलूप उघडताना म्हणाला. तिने नाकावर धरलेल्या टिश्यूवरून त्याच्याकडे पाहिले. "बाहेर नको जायला, तुला त्रास होईल. तू फ्रेश हो, आरामात कपडे बदलून खाली ये, मग बोलू."
त्याने तिची बॅग उचलून आत भिंतीपाशी ठेवली. नोरा भराभर जिना चढून तिच्या खोलीत गेली. गरम पाण्याने अंग शेकत आंघोळ केल्यावर तिला थोडा उत्साह वाटायला लागला. तिने कपाट उघडून क्वचित घातलेली व्हाईट जीन्स बाहेर काढली. जीन्सवर व्हाईट लेसचा टॉप घालून त्यावर क्रॉप टॉपसारखा बेबी ब्लू निटेड कार्डिगन अडकवला. पायात रोजच्या गुबगुबीत सपाता सरकवून ती जिन्यातून हळूहळू खाली उतरली.
ट्रेडमार्क रजिस्ट्रेशन विषयी वेगवेगळे पैलू पुढील भागात आपण बघणार आहोतच. तत्पूर्वी या भागात आपण बघुयात कि मुळात ट्रेडमार्क रजिस्टर का करावा? भारतात ट्रेडमार्क रजिस्ट्रेशन करणे इतर देशांप्रमाणे अनिवार्य नाही ऐच्छिक आहे. ट्रेडमार्क रजिस्टर केल्याचे अनेक फायदे आहेत. त्यातले काही खाली देत आहे.
इनोव्हाच्या खिडकीतून वाकून, हसत हात हलवत दिसेनाशी होईपर्यंत तो नोराला डोळ्यात साठवून ठेवत होता. परत आल्यावर त्याने स्वतःला कामात बुडवून घेऊन तिची अजिबात आठवण येऊ दिली नाही. पणजीच्या हॉटेलमध्ये पोचल्यावर नोराच्या मोबाईलला रेंज नव्हती म्हणून तिने रिसेप्शनवरून कॉल करून त्याला सगळे अपडेट्स दिले होते, पण रात्रीच्या शांततेत रिकामं घर त्याला खायला उठलं. तो उठून तिच्या खोलीत ठेवलेल्या नव्या टॅन्कसमोर जाऊन बसला. पौर्णिमेच्या चंद्रप्रकाशात पाण्यात भिरभिरणाऱ्या माश्याचे खवले चमकत होते. माश्याला खायला घालून बराच वेळ झाल्यावर तो उठला आणि तिच्या बेडवर ब्लॅंकेट घेऊन आडवा झाला.
तो संध्याकाळी जरा लवकर घरी आला तेव्हा ती नव्या, मोठ्या चार फुटी टॅन्कमध्ये माश्यासाठी झाडं, गवत, दगड, गुहा वगैरे तयार करत होती. बेल वाजताच खाली जाऊन दार उघडलं तेव्हा त्याने समोर धरलेला गुलाबी जरबेरांचा गुच्छ तिच्या हातात दिला आणि तिच्या खुषीत आणखी भर टाकत दुसऱ्या हातातलं पार्सल उचलून दाखवलं. चायनीज! येय! म्हणत तिने फुलं नाकापाशी नेताच आत येत त्याने तिच्या गालावर ओठ टेकले. तिने डोळे मिटून खोलवर त्याचा सुगंध वेचून घेतला.
"पलाश डोन्ट ट्राय टू चार्म मी, ओके?" फुलं कोपऱ्यातल्या उंच फुलदाणीत ठेवत ती हसत म्हणाली.
आता उद्या शाळा सुरु होणार म्हणून मागच्या आठवड्यात कप्पा आवरताना लेकीला तिचीच जुनी चित्रं सापडली आणि त्यातल्या चुका पण सापडल्या. त्यामुळे त्या दुरुस्त करुन त्याच कॅरॅक्टरच नविन चित्र काढलं आहे. ह्या वेळी पहिल्यांदाच तिला काय वाटलं जुनी चित्र सापडल्यावर आणि हे नविन काढताना ते पण तिने व्हिडीओ मध्ये सांगितल आहे.
नक्की बघा :)
०.१२ नंतर दिसतोय व्हिडीओ काहीतरी अपलोड करताना गडबड झाली आहे.
गोंगुरा म्हणजे आंबाडी. भारतात असताना लहनपणी, भाकरीबरोबर बर्याच वेळा आंबाडीची भरपूर लसूण घालून केलेली चटणी खाल्लेली, किंवा भाताबरोबर, तांदळाच्या कण्या घालून केलेली पळीवाढ भाजी पण खाल्लेली, पण ईथे आल्यावर काही वर्षापूर्वी पहिल्यांदा पॅरेडाईस बिर्याणी रेस्टॉरन्ट मध्ये आंध्र स्टाईल गोंगुरा चिकन खाल्लं आणि लव अॅट फस्ट बाईट झालं. पण घरी कधी करून बघितलं नव्हतं. अशात कधीतरी युट्युब वर इकडून तिकडे उड्या मारताना, फीड मध्ये दिसलं आणि मग १०-१५ वेगवेगळे विडियोज बघून, थोडं improvise केलं आणि अफाट झालं. म्हणून इथे लिहून ठेवतिये. प्रमाण वैगरे अनदाजानेच.
पडद्याच्या फटीतून कोवळ्या उन्हाची तिरीप पलाशच्या डोळ्यांवर चमकल्यावर तो डोळे किलकिले करून कुशीवर वळला. शेजारी पाहिले तर बेड रिकामा होता. बाथरूमचे दार बंद होते. त्याने श्वास टाकत तिच्या बाजूच्या चुरगळलेल्या बेडशीटवरून हात फिरवला. त्याचा अजूनही कालच्या घटनांवर विश्वास बसत नव्हता आणि तो अजूनही आनंदात होता यावरही. तिने जे जे मागितलं ते सगळं त्याने तिला दिलं होतं. ही वॉन्टेड टू गो ऑन अँड ऑन. राउंड थ्री नंतर पहाटे कधीतरी त्यांना झोप लागली होती. नोरा वॉज अ फायर क्रॅकर! इट वॉज फायर, अंगातून ठिणग्या उडत होत्या. हवा तापली होती. तो प्रयत्न करूनही स्वतःला तिच्यापासून दूर करू शकला नव्हता.
पलाश रिसॉर्टच्या किचनमध्ये शेफला उद्या येणाऱ्या गेस्टच्या फूड ऍलर्जीज आणि त्या टाळून करता येणारे पदार्थ यांची त्या गेस्टने दिलेली लिस्ट समजावून सांगत होता. तेवढ्यात मेसेजच्या आवाजाने त्याने फोन बाहेर काढला. नोराचा मेसेज? म्हणून त्याने पटकन उघडून वाचायला सुरू केला. Forgot to tell you that it's my parents 35th anniversary. We have to be there tonight. Could you be free by 7 pm? I am extremely sorry..
त्याने खोल श्वास घेऊन कपाळावरून हात फिरवला आणि लगोलग तिला कॉल केला.
'इतक्या' लवकर सांगितल्याबद्दल थँक्स! तो तिरकसपणे म्हणाला.
घरी पोहोचताच रोजच्याप्रमाणे शॉवर घेऊन ती ताजीतवानी झाली. जुना वापरून पातळ झालेला ब्लॅक टॅंक आणि पांढरी पेझली प्रिंट असणाऱ्या पिंक शॉर्ट्स घातल्या. ओल्या केसांवर टॉवेल गुंडाळून ती किचनकडे गेली. डायनिंग टेबलवर ठेवलेल्या फोनवर हळू आवाजात 'दिल का दरीया, बह ही गया..' सुरू झालं. वरण भाताचा कुकर लावून एकीकडे तिने संध्याकाळी ताजे मिळालेले दोन फडफडीत पापलेट साफ करून वर तिरके कट दिले आणि त्यांना हळद, मीठ, मसाला मॅरीनेट करून बाजूला ठेवले. सकाळचं बिरडं गरम करत ठेवलं आणि पटापट चपात्या करून टाकल्या. उरली सुरली भांडी आवरून तिने हातावर लिंबू पिळून हात धुतले.
मध्यन्तरी सपा च्या आरामखुर्ची च्या फोटोने मला माझ्या लहानपणात पोचवले. समरण रंजनात वेळ खूप छान गेला. म्हणून हे सपा ला डेडिकेट करतेय. थॅंक्यु सपा
आठवणींचा ठेवा ...आराम खुर्ची
मागच्या आठवड्यात सोशल मीडियावर मैत्रिणीच्या पिकनिकचे फोटो बघत होते. लोकेशन सुंदर होतं. खोलीची छानशी गॅलरी आणि गॅलरीतून समोर दिसणारी हिरवीगार टेकडी, त्यावरून वहाणारे छोटे छोटे झरे, ढगांमधून सूर्य हळूच डोकावत असल्याने हिरवळीवर पडलेलं कोवळं सोनेरी ऊन ... फ्रेम अप्रतिम होती होती. पण माझं लक्ष वेधून घेतलं ते गॅलरीतल्या आराम खुर्चीने, जिने मला कमीत कमी पन्नास वर्षे तरी मागे नेलं.
"गार्गीss' शर्वरीच्या हाकेने गार्गी धडपडत उठली आणि पलाश हळू जा म्हणेपर्यंत दुडदुडत दाराबाहेर पडली. उघड्या दारातून सॉरीss ओरडून शर्वरीने पुन्हा दार बाहेर ओढून घेतले. सगळ्या आवाजांनी जाग येऊन नोराने डोळे उघडले तेव्हा तिला सगळ्यात आधी हलकासा ब्लॅक ओपीयमचा सुगंध जाणवला. मान जरा हलवल्यावर ती त्याच्या कुशीत घुसून झोपल्याचे लक्षात येताच ती हात पाय उचलून ताडकन बाजूला सरकली.
"मला आधी का उठवलं नाही?" त्याच्याकडे न बघता तिने विचारले.
"शो टाईम!" वहिनीला दारातून दिसलो आपण." तो सरळ म्हणाला.
जवळपास अक्खा आठवडा इतका बिझी गेला की घरात ते फक्त नाश्ता आणि रात्रीच्या जेवणापुरते एकमेकांना दिसत होते. शनिवारी सकाळी ती उठली तेव्हा पलाश त्याच्या बेडरूमचे निळे दार उघड बंद करत होता. ती विस्कटलेले केस एका स्पायरल हेअर टायमध्ये डोक्यावर अडकवत त्याच्याजवळ गेली. "दुपारी सुताराला घेऊन येतो. हे दार नीट लागत नाही." तो बिजागरांना हात लावून बघत म्हणाला. "नीट तर दिसतंय" ती दार हलवून म्हणाली.
"रात्री मी दार व्यवस्थित लावून झोपतो तरी सकाळपर्यंत ते सताड उघडलेलं असतं. स्टॉपर लावला तरी उघडतंय." तो कपाळावर आठ्या पाडून दाराकडे बघत होता.
"हम्म.. आता मला कळलं. काळोखात नीट दिसत नव्हतं. त्याने मला तुझ्याबरोबर डान्स करताना बघितलं असणार आणि तो पझेसिव्ह होऊन माझ्यामागे आला. त्याने येऊन मला किस करायला ट्राय केलं.." ती नॉन स्टॉप बोलत होती. नकळत पलाशच्या हातांच्या मुठी वळल्या होत्या.
"पण मी त्याला जोरात ढोपर मारला. त्याने तो अजूनच हायपर झाला आणि माझे खांदे धरून जवळ ओढायला लागला तेव्हाच तू तिथे पोचलास." ती बोलून थांबताच त्याने श्वास सोडला.
पुढे ..
दुसऱ्या दिवशी लवकर जाग आली म्हणून मी बाहेरच्या खोलीत डायनिंग टेबलापाशी बसून डूडल्स काढत होते तर गुंडबाईपण उठून मला शोधत आली. मग मी पुरेसा उजेड केला नव्हता म्हणून तिने तिथले सगळे दिवे सुरु केले.
आठपर्यंत वाट बघून आम्ही दोघीनी ऋ ला उठवलं. आणि मी ज्या गोष्टीची आतुरतेनं वाट बघत होते तिकडे आम्ही निघालो. कॉम्प्लिमेंटरी ब्रेकफास्ट बफे.
तर जराशा जड अंतःकरणानेच आमच्या युरोपियन गेटअवेचा निरोप घेऊन तिथून जवळ असणाऱ्या ऑस्ट्रीचलँड मध्ये गेलो. फार काही ग्लॅमरस प्रकार नव्हता- कुंपणाच्या पलीकडे ऑस्ट्रीच आणि एमू ( हो. ऑस्ट्रिच वेगळे आणि एमू वेगळे. मी इतके दिवस एकच समजत होते. इथे कळलं की वेगळे असतात. पण आता प्लिज कोणी मला त्यांतला फरक विचारू नका. माझ्या मेंदूत असल्या गोष्टींसाठी जागा नसते. ) तर हां, एका कुंपणाच्या पलीकडे ऑस्ट्रीच आणि एमू आणि कुंपणाच्या अलीकडे माणसं. त्यांनी आपापल्या हद्दीत उभं राहून एकमेकांना बघायचं. माणसं छोट्या नॉनस्टिक तव्यासारख्या भांड्यांतून ऑस्ट्रिचना देण्यासाठी खाऊपण विकत घेऊ शकतात.
पलाश तिला उचलून आत शिरताच, ती शिंकता शिंकता शक्य तितके ओरडत "पलाश, माका सोड, खाली ठेव" म्हणून हातपाय झाडत सुटायचा प्रयत्न करायला लागली. "काम डाउन, सगळीकडे पाणी व्हायला नको म्हणून तुला बाथरूममध्ये नेतोय. " तो पटापट जिना चढताना म्हणाला. गप्प होऊन तिने त्याच्या छातीवर डोकं टेकलं. तिने डोकं टेकलेल्या जागी त्याचा शर्ट भिजत होता. तिने मान वर करून त्याच्याकडे बघायचा प्रयत्न केला पण तो ओठ घट्ट मिटून समोर बघत होता. त्याने लक्ष दिले नाही तरी छातीला टेकलेल्या कानात त्याच्या हृदयाची धडधड स्पष्ट ऐकू येत होती.
मागील भागात आपण वेगवेगळ्या बौद्धिक संपदांचे प्रकार बघितले. त्यातला एक महत्वाचा आणि सर्वाधिक प्रचलित प्रकार म्हणजे ट्रेडमार्क. आजकाल सारं काही 'ब्रँडेड' वापरण्याच्या युगात ट्रेडमार्क्स चे महत्व अनन्यसाधारण वाढले नसते तरच नवल होते.
तर सुट्टीचा मूड सुरु झाला. रोज सकाळी साडेसहाच्या ठोक्याला जाग न येता आरामात साखरझोप घ्यायला सुरुवात झाली. सकाळी उठून, आवरून आम्ही ब्रेकफास्टसाठी निघालो. सॉल्वँग हे गाव तिथल्या बेकरीज आणि बेकरीमधल्या डॅनिश कूकीज आणि पेस्ट्रीजसाठी प्रसिद्ध आहे.
खूप कंटाळा आला होताच आणि सक्तीची सुट्टी जी मिळालीये ती एन्जॉय तरी करू म्हणून आम्हाला रोड ट्रिप करायची होती पण त्या ट्रीपवर आम्हीच बरेच कन्स्ट्रेन्ट्स घातले होते. मुख्य म्हणजे अति गर्दीची ठिकाणे, अम्युजमेंट पार्क्स वगैरे नको, उन्हात तळपायचं नाही, गोंगाटाची ठिकाणं नको, एका दिवशी दोन ते अडीच तासांपेक्षा जास्त प्रवास नको आणि गुंडाबाईसुद्धा एन्जॉय करेल अशी ठिकाणं पाहिजेत.
एवढे कन्स्ट्रेन्ट्स, हॉटेल्स आणि ठिकाणांकडूनच्या आमच्या स्पेसिफिक अपेक्षा वगैरेमुळे अर्थातच प्लॅन करताना बरीच चर्चा, मध्ये मध्ये (माझीच) चिडचिड वगैरे होऊन एकदाची ट्रिप प्लॅन झाली.
गेली १४ वर्षे बौद्धिक संपदा या क्षेत्रात काम केल्यानंतर आणि १००० हुन अधिक ट्रेडमार्क एकहाती रजिस्टर केल्यानंतर याबाबतीत थोडी माहिती सर्वांना द्यावी असं वाटलं म्हणून एक छोटोशी लेखमालिका सुरु करते आहे. आवडली तर नक्की कळवा. तुमच्या शंका, सूचना, प्रतिक्रियांचे मनापासून स्वागत आहे.
ट्रेडमार्क विषयी बोलण्याआधी आपल्याला भारतात आणि भारताबाहेर ओळख असलेल्या विविध बौद्धिक संपदा (Intellectual Properties)आणि त्यांच्या अधिकारांविषयी (Rights) समजून घेणे अनिवार्य आहे.
सगळीकडे अंधार दाटला होता. तिच्या अंगावर शाईसारखा पाऊस कोसळत होता. कुठेतरी वीज कडाडली आणि पावसाचे थेंब सुईसारखे टोचू लागले. तिच्या तोंडावर एक पंजा दाबला गेला आणि पाठ मागच्या ओल्या खरखरीत दगडी भिंतीला चिकटली. तोंडावरचा हात बाजूला होऊन त्याचा चेहरा तिच्यासमोर आला आणि तिने किंचाळायला तोंड उघडले. तिच्या तोंडातून आवाज फुटत नव्हता तरीही तशीच मुक्याने किंचाळत राहिली.
ती समोर उभ्या असलेल्या इव्हा वगैरे कझन्सच्या ग्रुपकडे जाऊन हसत काहीतरी गप्पा मारू लागली. अजूनही तिच्या हातापायांतून वीज सळसळत होती. कोणीतरी तिच्या हातात स्पार्कलिंग वाईनचा ग्लास दिला. तिने घोट घेताघेता समोर गार्गीला कडेवर घेऊन दादाबरोबर बोलणाऱ्या पलाशकडे पाहिले. तिच्याकडे त्याची पाठ होती. पण घामेजल्या पाठीला चिकटलेल्या टीशर्टमुळे त्याचे खांदे आणि मसल्स उठून दिसत होते. पाचच मिनिटांपूर्वी तिचे हात तिथे असल्याचे आठवून तिच्या अंगावर पुन्हा शहारा आला. 'डॅम यू गर्ल, भानावर ये' तिने स्वतःला पुनःपुन्हा बजावले.ती बघत असतानाच अचानक त्याने वळून तिच्याकडे बघितले. परत तेच नो इट ऑल स्माईल! शिट!