पलाश तिला उचलून आत शिरताच, ती शिंकता शिंकता शक्य तितके ओरडत "पलाश, माका सोड, खाली ठेव" म्हणून हातपाय झाडत सुटायचा प्रयत्न करायला लागली. "काम डाउन, सगळीकडे पाणी व्हायला नको म्हणून तुला बाथरूममध्ये नेतोय. " तो पटापट जिना चढताना म्हणाला. गप्प होऊन तिने त्याच्या छातीवर डोकं टेकलं. तिने डोकं टेकलेल्या जागी त्याचा शर्ट भिजत होता. तिने मान वर करून त्याच्याकडे बघायचा प्रयत्न केला पण तो ओठ घट्ट मिटून समोर बघत होता. त्याने लक्ष दिले नाही तरी छातीला टेकलेल्या कानात त्याच्या हृदयाची धडधड स्पष्ट ऐकू येत होती.

नमस्कार !!

गेली १४ वर्षे बौद्धिक संपदा या क्षेत्रात काम केल्यानंतर आणि १००० हुन अधिक ट्रेडमार्क एकहाती रजिस्टर केल्यानंतर याबाबतीत थोडी माहिती सर्वांना द्यावी असं वाटलं म्हणून एक छोटोशी लेखमालिका सुरु करते आहे. आवडली तर नक्की कळवा. तुमच्या शंका, सूचना, प्रतिक्रियांचे मनापासून स्वागत आहे.

ट्रेडमार्क विषयी बोलण्याआधी आपल्याला भारतात आणि भारताबाहेर ओळख असलेल्या विविध बौद्धिक संपदा (Intellectual Properties)आणि त्यांच्या अधिकारांविषयी (Rights) समजून घेणे अनिवार्य आहे.

बौद्धिक संपदा अधिकार म्हणजे काय?

ती समोर उभ्या असलेल्या इव्हा वगैरे कझन्सच्या ग्रुपकडे जाऊन हसत काहीतरी गप्पा मारू लागली. अजूनही तिच्या हातापायांतून वीज सळसळत होती.  कोणीतरी तिच्या हातात स्पार्कलिंग वाईनचा ग्लास दिला. तिने घोट घेताघेता समोर गार्गीला कडेवर घेऊन दादाबरोबर बोलणाऱ्या पलाशकडे पाहिले. तिच्याकडे त्याची पाठ होती. पण घामेजल्या पाठीला चिकटलेल्या टीशर्टमुळे त्याचे खांदे आणि मसल्स उठून दिसत होते. पाचच मिनिटांपूर्वी तिचे हात तिथे असल्याचे आठवून तिच्या अंगावर पुन्हा शहारा आला. 'डॅम यू गर्ल, भानावर ये' तिने स्वतःला पुनःपुन्हा बजावले.ती बघत असतानाच अचानक त्याने वळून तिच्याकडे बघितले. परत तेच नो इट ऑल स्माईल! शिट!

सुपरमार्केट मध्ये जाऊन नुसत्या वस्तू बघणे, खरेदी करणे हे तसं सोपं होतं, त्यातून डिजिटल युगात बिलाचे आकडे समोर दिसतात, काही खाणाखुणा लागत नाहीत. तिथे वस्तू शोधताना चित्रं असतात बरेचदा, सेक्शन प्रमाणे पदार्थ वर्गीकरण करून मांडलेले असतात त्यामुळे भाषा नवीन असली, अनेक शब्द नवीन असले तरी ते समजणं या इतर गोष्टींमुळे सोपं होतं, नवीन काही शोधायचं असेल तर घरून आधीच इंटरनेटच्या मदतीने शब्द शोधून मग ते बघता यायचं. आता इथे भारतीय पदार्थ मिळतात याचं कौतुक असलं आणि घरी नवीन प्रयोग करण्याचा उत्साह असला, तरी बाहेर खाण्याची हौस पण असतेच.

सात वाजताच्या अलार्मने नोरा खडबडून जागी झाली, शेजारी पाहिले तर शर्वरी जागेवर नव्हती. तिने उठून ब्रश वगैरे करून खोलीचं लोटलेलं दार उघडलं तर नुकतीच झोपेतून उठलेली गार्गी डोळे चोळत येऊन एकदम तिला चिकटली. "नोराकाकू तुला मम्मा बोलावते.. चल चल.." म्हणत हात ओढत तिला किचनमध्ये घेऊन गेली. शर्वरी आंघोळ वगैरे आटपून पूजेच्या तयारीत बिझी होती. तिने पटकन नोराच्या हातात चहाचा कप दिला. "नोरा, आंघोळ बिंघोळ पटापट आवर. गुरुजी नऊ वाजता येणार आहेत. साडी, दागिने सगळं बेडवर ठेव तोपर्यंत मी येते नेसवायला."

फोन वर सहसा कुणाशीही बोलताना काय चाललंय असं कुणी विचारलं की माझं नकळत उत्तर असतं 'रुटीन'. आता याचीही प्रत्येकाची व्याख्या वेगळी असू शकते, पण पुण्यात माझं खरंच एक रोजचं ठरलेलं वेळापत्रक होतं. सकाळी स्वयंपाक, मग ऑफिस, घरी येताना भाज्या, दूध आणा, स्वयंपाक आणि झोप. शनिवार रविवार मित्र मैत्रिणी नातेवाईक असे अनेक जण आणि वेळांमधले बदल सांभाळून सुमेधशी फोन वर बोलणे.

"हे.. मला वाटलं आजकाल लग्न झाल्यावर मुली रडत नाहीत." ड्राइव्ह करता करता समोरच्या बॉक्समधला टिश्यू तिच्याकडे धरत तो म्हणाला.

तिने काही न बोलता टिश्यू घेऊन डोळ्यातून ओघळलेले पाणी टिपले. "आय नो, राईट?!" ती किंचित हसली. "मेबी ह्या फेक वेडिंगच्या स्ट्रेसमुळे असेल. नशीब माझा मस्कारा वॉटरप्रूफ आहे."

"द वेडिंग इज रिअल! प्लीज डोन्ट फर्गेट." तो तिच्या डोळ्यात खोल कुठेतरी बघत म्हणाला.

तिने मान हलवली. "तुझी वहिनी खूप कूल आहे. आय नीडेड टू बी अलोन" कोर्टाबाहेर आल्यावर वहिनीने गाडीत गर्दी होईल म्हणून त्यांना दोघांना थारमधून जाण्यासाठी अप्पांना कंविन्स केलेले तिला आठवले.

"नोराss हांगा यौ आणि तुझो ड्रेस पळय. कमॉन मॅन, ब्राईड तू आसली, मी ना!" इव्हा हातात टूल आणि लेसचे तुकडे हातात धरून मॅच करता करता ओरडली. समोर शिवण मशीनवरून नोराचा वेडिंग ड्रेस जमिनीवर ओघळून पसरला होता. जेमतेम रांगायला लागलेला सॅम हातातून कापडाचे तुकडे, चिंध्या उडवत कोपऱ्यातल्या कार्पेटवर खेळत होता.

"येतss य" म्हणून हातातला मोबाईल बाजूला ठेवून नोरा शेवटी त्या खोलीत आली.

वीपिंग चेरीचं झाड

शाळा कॉलेजात जसं इंग्रजी साहित्य वाचत गेले...."वीपिंग विलो"बद्दल एक विचित्र आत्मीयता, फॅसिनेशन वाटत गेलं. फुलांचे अश्रु ढाळणारे झाड! अर्थातच तेव्हा हे झाड फक्त चित्रातच पाहिलं होतं.

पलाश सकाळी रिसॉर्टवर निघण्यासाठी खाली आला तेव्हा अप्पा आणि शिरीषदादा शेतावर निघून गेले होते.

"पलाss श, मी घावणे करतंय, नाष्टा करून जा.." तो जिना उतरून माजघरात येताच स्वयंपाकघरातून मिक्सरच्या घुर्र आवाजावर आईचा आवाज आला.

मागच्या दारात संगी शर्वरीपाशी काहीतरी खुसखुसत होती. "जा ग संगे, कपडे धुवायचे पडलेत अजून तसेच." म्हणून तिने संगीला पिटाळले. वहिनीला तो खाली आल्याचे दिसताच तिने हळूच त्याला हाक मारली.

"पलाश, संगीने हा तुझा धुण्यातला शर्ट दिलाय. म्हटलं काही नवी फॅशन बिशन आहे की काय.." हसू दाबत शर्ट पुढे करत वहिनी म्हणाली.

हाय मैत्रिणींनो
कश्या आहात? खूप दिवसांनी इथे येत आके. कारणही तसंच आहे.

नोटीस देऊन एक आठवडा झाला तरीही हे लग्न खरंच होतंय असं दोघांनाही जाणवत नव्हतं. आपापल्या रुटीनमधून दोघांनीही एकमेकांना क्वचित वाटलं तरी आढेवेढे घेत काही कॉन्टॅक्ट केला नव्हता. बुधवारमुळे रिसॉर्टवर गर्दी कमी होती म्हणून तो जेवायला घरी गेला. आईने नेमकं चिंबोऱ्यांचं लालभडक कालवण केलं होतं. पलाश बऱ्याच दिवसांनी जेवायला आला म्हणून वहिनीने हौसेने सोलकढीही केली. गरमागरम फडफडीत भातावर कालवण ओतून जेवल्यावर ती परफेक्ट थंडगार सोलकढी पिऊन तो थेट स्वर्गात पोहोचला होता. आई आणि वहिनी नोराबद्दल वेगवेगळी माहिती, तिची आवडनिवड विचारत होत्या पण त्याला अर्थातच काही माहीत नव्हते.